استراتژی آیرون کاندور Iron Condor در اختیار معامله

روی چه چیزی شرط می‌بندید

بیشتر استراتژی‌های آپشن روی جهت شرط می‌بندند. شورت ایرون کاندور روی چیز دیگری شرط می‌بندد: اینکه اتفاق مهمی نیفتد. اگر تحلیل شما می‌گوید نماد پایه تا سررسید در یک محدودهٔ مشخص می‌ماند — نه اینکه بالا می‌رود یا پایین می‌آید — این ساختار همان دیدگاه را به یک موقعیت قابل اجرا تبدیل می‌کند.

مشکلی که حل می‌کند این است: کسی که همین دیدگاه را دارد معمولاً سراغ شورت استرانگل می‌رود، یعنی فروش خالیِ دو اختیار. آن موقعیت پرمیوم خوبی می‌دهد ولی زیانش سقف ندارد و وجه تضمین سنگینی می‌بندد. شورت ایرون کاندور همان دیدگاه را با زیان از پیش معلوم اجرا می‌کند — به قیمت پرمیوم کمتر.

دو نکته که از همین ابتدا باید روشن باشد. اول، «سود از آرامش بازار» به معنی «کم‌ریسک» نیست: احتمال برد بالاست ولی وقتی ببازید، زیان معمولاً چند برابر سود است. دوم، این ساختار چهار قرارداد دارد و هر چهارتا باید واقعاً قابل معامله باشند؛ روی نمادی که یک پایه‌اش سرخط ندارد، عددهای روی کاغذ اجرا نمی‌شوند.

ساختار موقعیت

چهار قرارداد، همه روی یک نماد پایه و یک سررسید، از پایین‌ترین قیمت اعمال به بالاترین:

دو پایهٔ میانی با هم محدودهٔ سود را می‌سازند و دو پایهٔ بیرونی بیمهٔ آن هستند. هرچه K2 و K3 از هم دورتر باشند محدوده پهن‌تر و پرمیوم کمتر می‌شود. معمول است که دو بال عرض یکسان داشته باشند (K2 − K1 = K4 − K3)؛ اسکنر دیده‌بان هم پیش‌فرض همین را می‌سازد و می‌شود خاموشش کرد.

چرا «آهنین»؟ همان فروش، با سقف زیان

واژهٔ «ایرون» به یک چیز اشاره دارد: ساختار از هر دو نوع قرارداد ساخته شده — دو اختیار فروش و دو اختیار خرید — و همین است که هر دو دنباله را صاف می‌کند. اگر دو بال خریداری‌شده را بردارید، دقیقاً همان شورت استرانگل می‌ماند با زیان بی‌سقف در هر دو طرف.

هزینهٔ این بیمه، پرمیوم دو بال است. در عوض سه چیز به دست می‌آورید: بیشترین زیان از پیش معلوم، وجه تضمین بسیار کمتر (چون هر پایهٔ فروش پوشش‌داده است)، و اینکه لازم نیست شب‌ها نگران یک خبر باشید. برای درک تفاوت وجه تضمین: وجه تضمین قراردادهای آپشن.

سه عددی که باید قبل از ورود بنویسید

پیش از هر ورودی، این سه عدد را روی کاغذ بیاورید. اگر نتوانید بنویسیدشان، هنوز آمادهٔ ورود نیستید:

یک قاعدهٔ ساده که همیشه برقرار است: بیشترین سود به‌علاوهٔ بیشترین زیان برابر عرض بالِ بزرگ‌تر است (پیش از کارمزد اعمال). یعنی هیچ راهی نیست که هم سود بزرگ بگیرید و هم زیان کوچک؛ فقط می‌توانید نسبت را جابه‌جا کنید. اگر ترکیبی هر دو را با هم به شما وعده داد، یکی از چهار سرخطش توهمی است.

مثال عددی

اعداد زیر همان چیزی است که اسکنر دیده‌بان روی یک نمونهٔ واقعی نشان می‌دهد: نماد پایه روی 20,000 ریال، 45 روز تا سررسید، اندازهٔ قرارداد 1,000 و نماد پایه یک صندوق (کارمزد اعمال 0.05 درصد در هر دو سمت).

• اعتبار خالص: 653,545 ریال — همان بیشترین سود ممکن.
• بیشترین زیان: 1,369,455 ریال، یعنی 1,369 ریال به ازای هر سهم.
• سربه‌سرها: 17,355 و 22,643 ریال — قیمت پایه باید تا سررسید در همین بازه بماند.
• نسبت سود به زیان: 0.48 · احتمال تقریبی موفقیت: 60 درصد.

به نسبت سود به زیان دقت کنید: کمتر از یک است. یعنی در 60 درصد مواقع 653,545 ریال می‌گیرید و در بقیهٔ مواقع 1,369,455 ریال می‌دهید. ضرب این دو در هم است که مشخص می‌کند معامله ارزشش را دارد یا نه — نه فقط عدد احتمال.

در سررسید چه اتفاقی می‌افتد

هر قرارداد که در سود باشد اعمال می‌شود و هر قرارداد که دقیقاً روی قیمت اعمال بنشیند اعمال نمی‌شود. چون اختیار خرید و اختیار فروش هرگز هم‌زمان در سود نیستند، در این ساختار حداکثر دو پایه اعمال می‌شود، نه چهارتا:

انتخاب قیمت اعمال

در کاندور دو تصمیم دارید: عرض بدنه (فاصلهٔ دو پایهٔ فروش) و عرض بال‌ها. عرض بدنه احتمال موفقیت را تعیین می‌کند و عرض بال، سقف زیان را.

قاعدهٔ عملی: بدنه را دست‌کم به اندازهٔ یک انحراف معیارِ حرکت مورد انتظار تا سررسید باز بگیرید. بدنه‌ای که از نوسان معمول یک هفتهٔ همان نماد باریک‌تر باشد، عملاً شرط‌بندی روی بی‌حرکتی مطلق است. و در هر دو حالت، عمق سرخط هر چهار پایه بر همهٔ این محاسبات مقدم است: سنجش نقدشوندگی.

زمان و نوسان: دو نیرویی که برایتان کار می‌کنند

این موقعیت با اعتبار باز می‌شود، پس گذر زمان به سودتان است: هر روزی که می‌گذرد ارزش زمانی دو پایهٔ فروخته‌شده بیشتر از دو پایهٔ خریداری‌شده آب می‌رود، چون به پول نزدیک‌ترند. همین است که این خانواده را برای بازار بی‌جهت جذاب می‌کند.

نیروی دوم نوسان ضمنی است و علامتش همان‌طرفی است: کاهش نوسان ضمنی به سود شماست و جهشش به زیانتان. بهترین زمان ورود وقتی است که نوسان ضمنی بالا باشد و انتظار فروکش کردنش را داشته باشید — مثلاً بعد از یک رویداد. IV Rank همین را قابل سنجش می‌کند، و IV Crush توضیح می‌دهد فروکش کردن بعد از رویداد چقدر سریع اتفاق می‌افتد.

و ترکیب این دو یک تلهٔ رایج می‌سازد: ورود وقتی نوسان ضمنی پایین است یعنی هم اعتبار کم گرفتن، هم پذیرفتن ریسک جهش نوسان. دیدگاه درست دربارهٔ جهت، با زمان‌بندی غلط دربارهٔ نوسان، همچنان معاملهٔ بدی است.

آن روی سکه

اگر دیدگاهتان دقیقاً برعکس است — یعنی انتظار حرکت شدید دارید ولی نمی‌دانید در کدام جهت — همین ساختار را وارونه می‌بندید: دو پایهٔ میانی را می‌خرید و دو بال را می‌فروشید. نتیجه ریورس آیرون کاندور است که سود و زیانش دقیقاً آینهٔ این یکی است: زیان محدود در میانه، سود محدود در دو انتها.

و اگر همین دیدگاه را دارید ولی نمی‌خواهید بابت بیمه پول بدهید، شورت استرانگل پرمیوم بیشتری می‌دهد — با زیان بی‌سقف و وجه تضمین سنگین‌تر. انتخاب میان این دو، انتخاب میان «پرمیوم بیشتر» و «خواب راحت» است. برای دیدن کل نقشه: نقشهٔ استراتژی اختیار معامله.

شش نکته که مخصوص بازار ایران است

1. کارمزد اعمال فروشنده 0.55 درصد است، نه صفر. در نمونهٔ همین مقاله که نماد پایه یک صندوق است این عدد ناچیز می‌ماند؛ روی سهام همان محاسبه می‌تواند بخش قابل توجهی از اعتبار را ببلعد. کارمزد معاملات.
2. چهار پا یعنی چهار بار عبور از سرخط. اسپرد خرید و فروش در بازار اختیار ایران پهن است؛ اعتبار محاسبه‌شده روی سرخط، خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن است.
3. نردبان اعمال در دو سمت همیشه هم‌تراز نیست. ممکن است اعمالی در سمت کال باشد و در سمت پوت نه — آن‌وقت ساختار متقارن اصلاً ساخته نمی‌شود.
4. خروج زودهنگام گران است. بستن چهار پا یعنی چهار بار پرداخت اسپرد. اگر قصد افست پیش از سررسید دارید، از ابتدا حاشیهٔ بیشتری بگیرید.
5. تعدیل قیمت اعمال بعد از مجمع هندسهٔ موقعیت را جابه‌جا می‌کند؛ سررسیدی که مجمع نماد پایه در میانه‌اش می‌افتد را با احتیاط انتخاب کنید.
6. وجه تضمین دو سمت لزوماً خالص نمی‌شود. در سررسید فقط یک سمت می‌تواند زیان بدهد، ولی محاسبهٔ محافظه‌کارانه هر دو سمت را می‌بندد. قاعدهٔ کارگزار خودتان را بپرسید — تفاوتش در بازده حدود دو برابر است.

اشتباه‌های رایج

• خواندن احتمال موفقیت بدون نسبت سود به زیان. 60 درصد احتمال برد با نسبت 0.48 یعنی امید ریاضی می‌تواند منفی باشد. این دو عدد فقط با هم معنا دارند.
• فرض اینکه اعتبار دریافتی همان سود است. اعتبار خالص سقف سود است، آن هم فقط اگر قیمت در ناحیهٔ درست بنشیند و کارمزد اعمال هم لحاظ شده باشد.
• نادیده گرفتن کارمزد اعمال. رایج‌ترین منبع اختلاف میان عددی که خودتان حساب کرده‌اید و عددی که در سررسید می‌بینید.
• باز کردن موقعیت روی نمادی که یک پایه‌اش سرخط ندارد. سه پایهٔ نقدشونده و یک پایهٔ خالی یعنی موقعیتی که نه می‌توانید کامل بازش کنید و نه ببندید.
• ورود در نوسان ضمنی پایین. پرمیوم کم گرفتن و ریسک جهش را پذیرفتن — دقیقاً برعکس چیزی که این ساختار برایش ساخته شده.
• نگه داشتن تا آخرین روز به هر قیمتی. نزدیک سررسید، پایهٔ فروخته‌شده‌ای که روی مرز اعمال است Pin Risk می‌سازد؛ سود باقی‌مانده معمولاً ارزش این ریسک را ندارد.

کجا به کار می‌آید و کجا نه

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم

پیدا کردن دستی ترکیب‌هایی که هم اعتبار کافی بدهند، هم ناحیهٔ سود قابل قبولی داشته باشند و هم هر چهار پایه‌شان قابل اجرا باشد، روی یک زنجیره ساعت‌ها طول می‌کشد. اسکنر آمادهٔ شورت ایرون کاندور در دیده‌بان آپشن‌باز همین کار را روی کل بازار انجام می‌دهد:

1. به دیده‌بان آپشن بروید (راهنمای دیده‌بان)، یا از طریق میزکار باکس دیده‌بان اضافه کنید.
2. در نوار بالا استراتژی را بزنید و شورت ایرون کاندور را انتخاب کنید.
3. اضافه به فرمول‌های من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.

برای هر ترکیب، اعتبار خالص، بیشترین زیانِ هر دو بال، دو سربه‌سر، عرض ناحیهٔ سود، احتمال موفقیت و سرمایهٔ درگیر حساب می‌شود — با کارمزد اعمال در همان ناحیه‌ای که پرداخت می‌شود. با کلیک روی هم هر چهار پا در نمودار استراتژی باز می‌شوند.

شرح تک‌تک تنظیمات، فیلترها و معنای هر تکهٔ خروجی در راهنمای شورت ایرون کاندور در دیده‌بان آمده است.

جای این ساختار در خانوادهٔ خودش

شورت ایرون کاندور و شورت ایرون باترفلای دو سر یک طیف‌اند و فقط در یک چیز فرق دارند: فاصلهٔ دو پایهٔ فروش.

اگر مطمئنید قیمت حول یک نقطهٔ مشخص می‌ماند، باترفلای اعتبار خیلی بیشتری می‌دهد. اگر فقط می‌دانید «جایی در این محدوده می‌ماند»، کاندور همان چیزی است که می‌خواهید. مفهوم باترفلای: آیرون باترفلای.