پوت اسپرد نزولی (Bear Put Spread) یعنی یک اختیار فروش با قیمت اعمال بالاتر بخرید و هم‌زمان یک اختیار فروش با اعمال پایین‌تر بفروشید. پای فروخته‌شده بخشی از هزینهٔ پای خریداری‌شده را برمی‌گرداند؛ در عوض سود شما از آن نقطه به پایین دیگر رشد نمی‌کند.
نتیجه یک موقعیت نزولی با سود محدود و زیان محدود است: بیشترین چیزی که می‌توانید از دست بدهید همان مبلغی است که روز اول پرداخته‌اید. این راهنما نشان می‌دهد چطور اسکنر آماده‌اش را فعال کنید، خروجی را بخوانید و هر 31 تنظیم، فیلتر و گزینهٔ مرتب‌سازی‌اش را ببندید.
لینک‌های مفید
- پوت اسپرد نزولی چیست — خودِ استراتژی: چرا سربه‌سرش از خرید تنهای پوت نزدیک‌تر است و بهایش چیست.
- آموزش میزکار و دیده‌بان — اگر تازهکارید، از صفر.
- آموزش استراتژی در میزکار — همین کار، قدم‌به‌قدم و با تصویر.
- استراتژی‌های آمادهٔ دیده‌بان — فهرست کامل ستون‌های آماده.
- کال اسپرد نزولی در دیده‌بان — همان دیدگاه با ساختار اعتباری.
فعال‌سازی قدم‌به‌قدم
- میزکار را باز کنید و یک باکس دیده‌بان اضافه کنید (راهنمای میزکار).
- در نوار ابزار را بزنید.
- از کتابخانه «پوت اسپرد نزولی» را پیدا و اضافه کنید. یک ستون تازه به جدول اضافه میشود.
- روی کلیک کنید تا پنل تنظیمات باز شود.
- دست‌کم حداقل ارزش سفارش هر پایه را تنظیم کنید — بدون آن، ردیف‌هایی می‌بینید که در عمل قابل معامله نیستند. یادتان باشد فیلترها تا روشن شدن کلید «اعمال فیلترها» اثری ندارند.
- حالا خروجی را بخوانید. هر 31 پارامتری که در ادامه می‌آید در همان پنل است و پنل با بخش «فیلترها» باز میشود.
هر ردیف جدول یک قرارداد اختیار فروش است و ستون میتواند برای آن ردیف چند ترکیب اسپرد نشان دهد — یکی به ازای هر اعمال پایین‌ترِ هم‌سررسید. اگر تازهکارید، آموزش استراتژی در میزکار همین مسیر را با تصویر نشان می‌دهد.
خواندن ستون خروجی
هر ردیف جدول یک اختیار فروش است و فرمول آن را پای خریداری‌شده می‌گیرد؛ بعد هر پوتِ هم‌سررسید با اعمال پایین‌تر را به‌عنوان پای فروش می‌آزماید. این همان چیزی است که در باکس دیده‌بان می‌بینید — با اعداد مثال عددی همین مقاله:
| نماد | پوت اسپرد نزولی |
|---|---|
| طنمونه1003 | 1002【💰 47.7% 📍 -35.4% 📉 27】 1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ 📍 1001【💰 106.9% 📍 -43.8% 📉 37】 1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ 📍 |
| ضنمونه1003 | این استراتژی فقط برای قراردادهای اختیار فروش قابل استفاده است |
هر ردیف یک قرارداد است، نه یک نماد پایه — و آن قرارداد همیشه پوتِ خریداری‌شده با اعمال بالاتر است. ستون برای هر اعمال پایین‌ترِ هم‌سررسید یک اسپرد کامل می‌سازد، هرکدام یک خط جدا. عددِ اولِ هر خط شمارهٔ قرارداد فروخته‌شده است (نه قیمت اعمالش) و کلیک روی آن جزئیاتش را باز میکند.
و ترتیب خط‌ها را مرتب‌سازی تعیین میکند — پیش‌فرض «سود ماهیانه»، ولی جهتش صعودی است. یعنی خط اول کم‌سودترین ترکیب است: اینجا 💰 47.7% بالا و 💰 106.9% پایین. اگر می‌خواهید پرسودترین ترکیب اولِ سلول بنشیند، جهت را نزولی کنید — ولی همان‌جا حواستان به 🎯 باشد: خط دوم سود بیشتری می‌دهد و احتمالش 39٪ در برابر 44٪ است، چون اعمال فروش را 14.4٪ پایین‌تر برده و سود کامل، ریزش بیشتری می‌خواهد.
ردیف دوم عمداً پیغام است. این ستون فقط روی ردیف‌های اختیار فروش کار میکند؛ روی هر ردیف کال همین یک جمله را به رنگ قرمز می‌گذارد و همان‌جا متوقف میشود.
اعداد از همان مثال عددی می‌آیند: پایه 584 · پوت خریداری‌شدهٔ 600 از سرخط عرضهٔ 45 · سررسید 45 روز · نوسان ضمنی 45٪. خط اول همان پایه است با پوت فروخته‌شدهٔ 550 روی سرخط تقاضای 18 و خط دوم با 500 روی 8. هر دو کارمزد لحاظ شده‌اند، چون پیش‌فرض روشناند.
و کروشهٔ سه‌عددیِ نقاط قیمتی — از نسخهٔ 3.1 کلید «نقاط قیمتی مهم» هم مثل بقیهٔ کلیدهای نمایشی پیش‌فرض روشن است، پس [-5.8 / -2.5 - 2.7 ] کنار نوار می‌نشیند: همان سه عدد، به‌صورت درصد فاصله. اگر شلوغش می‌دانید، از تنظیمات نمایش خاموشش کنید.
| نشانه | نام | معنی |
|---|---|---|
| 1002 | پایهٔ دوم | شمارهٔ قرارداد پوتی که فروخته میشود (اعمال اول، پایین‌تر) — نه قیمت اعمالش. یک ردیف میتواند چند ترکیب بدهد و کلیک روی این عدد جزئیات همان قرارداد را باز میکند. |
| 💰 47.7% | بیشترین سود | بازده در بهترین حالت — قیمت پایه در سررسید زیر اعمال اول بنشیند. ماهیانه یا سالانه، بسته به تنظیمات. |
| 📍 -35.4% | موقعیت فعلی | بازده اگر قیمت پایه تا سررسید همین‌جا بماند. منفی بودنش برای یک ورود تازه طبیعی است. |
| 📉 27 | بیشترین ضرر | پرداختی خالص ورود به ازای هر سهم — سقف زیان. درصدش داخل تولتیپ است و با گزینهٔ پیش‌فرضِ «محاسبه با وثیقه قرارداد» همیشه 100٪− است، چون مخرج بازده هم دقیقاً همین پرداختی است. |
| 🛡️ … | کف سود تضمینی | جای 📉 را می‌گیرد وقتی ترکیب اعتباری از آب دربیاید — یعنی خالص ورود به‌جای پرداخت، دریافت باشد. آن‌وقت هیچ قیمتی زیان نمی‌دهد و این عدد کفِ سود به ازای هر سهم است. |
1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ 📍 | نوار نقاط قیمتی | نوار موقعیت — این نوار تزئین نیست: شماتیکِ فشرده‌شدهٔ همان منحنی سود و زیان است، روی محور قیمت. از چپ به راست قیمت بالا می‌رود و هر نشانه یکی از قیمتهای کلیدی همین ترکیب است: 1️⃣ اعمال اول (550)، 2️⃣ سربه‌سر (570) و 3️⃣ اعمال دوم (600). رنگ هر بازه از نشانهٔ بعدی‌اش می‌آید و اینجا دقیقاً معنی دارد: بازهٔ 1️⃣ تا 2️⃣ سبز است چون هنوز در سودید، و از 2️⃣ به راست قرمز میشود. چپِ 1️⃣ اصلاً رنگ نمی‌گیرد چون آنجا دیگر چیزی تغییر نمی‌کند — سود همان‌جا سقف خورده است. و 📍 جای قیمت امروزِ پایه را روی همان مسیر می‌گذارد: هرچه بیشتر به چپ، بهتر — برعکس هر استراتژی صعودی. نشانگر را روی هر نشانه ببرید تا فاصلهٔ درصدی‌اش تا قیمت امروز را هم بگوید. در اسپرد اعتباری نشان 2️⃣ اصلاً کشیده نمی‌شود، چون آن ترکیب نقطهٔ سربه‌سر ندارد. |
| [-5.8 / -2.5 - 2.7 ] | نقاط قیمتی | همان سه نقطهٔ نوار، این بار به‌صورت عدد: به‌ترتیب اعمال اول، سربه‌سر و اعمال دوم — هر سه درصد فاصله تا قیمت فعلی، نه خودِ قیمت، و بدون علامت ٪. از نسخهٔ 3.1 مثل بقیهٔ کلیدهای نمایشی پیش‌فرض روشن است؛ اگر شلوغش می‌دانید از تنظیمات نمایش خاموشش کنید. در اسپرد اعتباری عدد وسط «—» میشود. |
| 🎯 44 % | احتمال موفقیت | احتمال آنکه قیمت در سررسید زیر نقطهٔ سربه‌سر بنشیند. |
| ⚖️ 0.72 | نسبت سود به ضرر | بیشترین سود تقسیم بر بیشترین زیان. در ترکیب اعتباری به ⚖️ ∞ تبدیل میشود، چون زیانی در کار نیست. |
| نمودار استراتژی | هر دو پای اسپرد را آماده در نمودار سود و زیان می‌سازد: پوت خریداری‌شده و پوت فروخته‌شده. |
اگر کروشهٔ «نقاط قیمتی» را روشن کنید، درصد کنار هر عدد فاصلهٔ فعلی پایه تا آن نقطه است و یکی از سه عدد پس‌زمینه می‌گیرد — همانی که می‌گوید پایه در کدام ناحیه نشسته: سبز یعنی زیر اعمال اول و در سود کامل، آبی روشن یعنی میان اعمال اول و سربه‌سر، صورتی یعنی میان سربه‌سر و اعمال دوم (در زیان) و قرمز پررنگ یعنی بالای اعمال دوم. در نمونهٔ بالا عدد وسط صورتی است، چون پایه روی 584 هنوز بالای سربه‌سر ایستاده.
و اگر همین عددها را روی منحنی سود و زیان بگذارید، هرکدام یک نقطه روی همان یک شکل‌اند:
در یک نگاه
پوت اسپرد نزولی برای وقتی است که فکر میکنید قیمت پایه پایین می‌آید — نه لزوماً سقوط میکند، ولی یک نزول واقعی و قابل‌اندازه‌گیری در راه است. اگر فقط فکر میکنید «بالا نمی‌رود»، این استراتژی انتخاب درستی نیست و باید سراغ کال اسپرد نزولی بروید؛ در بخش مقایسه دقیقاً به همین می‌پردازیم.
| دیدگاه بازار | نزولی — انتظار افت واقعی قیمت پایه |
| ساختار | خرید پوت با اعمال بالاتر + فروش پوت با اعمال پایین‌تر، روی یک سررسید |
| جریان نقدی ورود | پرداخت خالص (اسپرد بدهی) |
| بیشترین سود | اختلاف دو قیمت اعمال منهای پرداختی و کارمزدها |
| بیشترین زیان | همان پرداختی خالص ورود — نه یک ریال بیشتر |
| نقطهٔ سربه‌سر | اعمال خریداری‌شده منهای پرداختی خالص |
| گذر زمان | علیه شما — تا وقتی پایه نریخته باشد |
| سرمایهٔ درگیر | پرداختی خالص؛ به‌علاوهٔ وجه تضمین پای فروش اگر گزینهٔ وثیقه خاموش باشد |
شکل سود و زیان
دو پا را جدا ببینید و بعد جمعشان کنید. پای خریداری‌شده همان چیزی است که ریزش را برایتان می‌خرد؛ پای فروخته‌شده هزینه را کم میکند و در ازایش سقف سود می‌گذارد.
ترتیب اعمالها را در ذهن نگه دارید، چون کل خروجی دیده‌بان با همین نام‌گذاری حرف می‌زند: اعمال اول پوتِ فروخته‌شده با اعمال پایین‌تر است و اعمال دوم پوتِ خریداری‌شده با اعمال بالاتر. اگر این دو را جابه‌جا بخوانید، هر فیلتری که ببندید نتیجهٔ عکس می‌دهد.
در سررسید بیشترین ارزشی که این موقعیت میتواند داشته باشد اختلاف دو قیمت اعمال است. آن نوار ثابت است؛ تنها چیزی که شما کنترل میکنید این است که چه سهمی از آن را بابت ورود بپردازید. هرچه پرداختی کمتر، سهم سود بیشتر — ولی احتمال موفقیت هم پایین‌تر، چون پرداختی کم یعنی اعمال خریداری‌شده از قیمت فعلی دور است.
این تفاوت را دست‌کم نگیرید: چون پول را جلوتر داده‌اید، «ثابت ماندن قیمت» برای شما یک سناریوی بازنده است. در استراتژی‌های اعتباری، ثابت ماندن قیمت بهترین اتفاق ممکن است؛ اینجا بدترین حالت را رقم می‌زند.
چهار ناحیهٔ قیمتی
فرمول برای هر ترکیب حساب میکند که قیمت فعلی پایه در کدام ناحیه نشسته است. این عدد هم رنگ‌های ستون «نقاط قیمتی» را می‌سازد و هم چیزی است که فیلتر محدودهٔ قیمتی روی آن کار میکند.
| ناحیه | قیمت پایه کجاست | یعنی چه |
|---|---|---|
| 1 | زیر اعمال اول | موقعیت به بیشترین سود رسیده و قفل شده است. جای ورود نیست؛ جای بستن زودتر از سررسید است. |
| 2 | بین اعمال اول و سربه‌سر | هنوز در سود، ولی نه سود کامل. بخشی از راه طی شده است. |
| 3 | بین سربه‌سر و اعمال دوم | در زیان، ولی نه زیان کامل. سناریوی معمول ورود تازه. |
| 4 | بالای اعمال دوم | زیان کامل اگر همین‌جا بماند. ارزان‌ترین ورود و درعین‌حال کم‌احتمال‌ترین. |
یک قاعدهٔ سرانگشتی: برای پیدا کردن موقعیت‌هایی که هنوز جا دارند ناحیهٔ 3 و 4 را انتخاب کنید، و برای دیدن موقعیت‌هایی که به هدف رسیده‌اند ناحیهٔ 1 و 2 را.
پوت اسپرد یا کال اسپرد نزولی؟
هر دو نزولی‌اند، هر دو سود و زیان محدود دارند و هر دو در کتابخانهٔ آپشن‌باز اسکنر آماده دارند. تفاوتشان در شرط برد است.
| اگر… | سراغ این بروید |
|---|---|
| انتظار افت مشخص و نسبتاً سریع دارید | پوت اسپرد نزولی — سود بزرگ‌تری می‌دهد |
| فقط فکر میکنید بالاتر نمی‌رود | کال اسپرد نزولی — زمان به نفع شماست |
| می‌خواهید نسبت سود به ضرر بالای 1 باشد | پوت اسپرد نزولی |
| می‌خواهید احتمال موفقیت بالا باشد | کال اسپرد نزولی |
اگر دیدگاهتان صعودی است، آینهٔ همین ساختار کال اسپرد صعودی است. برای انتخاب بین همهٔ ساختارها نقشهٔ استراتژی‌ها را ببینید.
مثال عددی کامل
فرض کنید پایه روی 584 ریال است و روی یک سررسید دو پوت انتخاب میکنید. اندازهٔ هر قرارداد 1,000 سهم است، تا سررسید 45 روز مانده و نوسان ضمنی 45٪ است.
| پا | قیمت اعمال | قیمت معامله | جریان نقدی |
|---|---|---|---|
| خرید پوت (اعمال دوم) | 600 | 45 ریال | −45,000 ریال |
| فروش پوت (اعمال اول) | 550 | 18 ریال | +18,000 ریال |
| خالص | — | 27 ریال | −27,000 ریال |
حالا سه عدد کلیدی:
- بیشترین زیان = 27,000 ریال — همان پرداختی. رخ می‌دهد اگر پایه در سررسید بالای 600 بماند.
- سربه‌سر = 600 − 27 = 573 ریال. یعنی پایه باید از 584 حدود 1.9٪ بریزد تا فقط سر به سر شوید.
- بیشترین سود = (600 − 550) × 1000 − 27,000 = 23,000 ریال. رخ می‌دهد اگر پایه به زیر 550 برسد، یعنی افتی حدود 5.8٪.
نسبت سود به ضرر میشود 23,000 ÷ 27,000 ≈ 0.85. اگر به‌جای 550 پوتِ ارزان‌تری با اعمال پایین‌تر بفروشید، پرداختی کمتر و این نسبت بالای 1 می‌رود — به قیمت آنکه پایه باید بیشتر بریزد. همین بده‌بستان است که با فیلتر «فاصله تا اعمال اول» کنترلش میکنید.
تا اینجا پیش از کارمزد بود. چون هر دو کلید کارمزد پیش‌فرض روشناند، ستون اعداد دیگری نشان می‌دهد — و همین‌ها هستند که در سلول می‌بینید:
| مقدار | محاسبه | در ستون |
|---|---|---|
| کارمزد معاملهٔ دو پا | (45 + 18) × 1,000 × 0.001 | 63 ریال |
| پرداختی خالص = بیشترین زیان | 27,000 + 63 | 27,063 ریال، یعنی 📉 27 در هر سهم |
| کارمزد اعمال هر دو پا | 600 × 1,000 × 0.0055 + 550 × 1,000 × 0.0005 | 3,575 ریال — فقط در بیشترین سود |
| بیشترین سود | 50,000 − 27,063 − 3,575 | 19,362 ریال |
| بازده ماهیانه | 19,362 ÷ 27,063 × 30 ÷ 45 | 💰 47.7% |
| سربه‌سر | 600 − 27 − (63 + 3,300) ÷ 1,000 | 569.64 ریال · -2.5٪ زیر قیمت روز · 🎯 44 % |
| موقعیت فعلی | (600 − 584) × 1,000 − 27,063 − 3,300 | 📍 -35.4% ماهیانه |
| نسبت سود به ضرر | 19,362 ÷ 27,063 | ⚖️ 0.72 |
دو نکته در این جدول هست که به چشم نمی‌آید. اول اینکه کارمزد اعمال فقط در «بیشترین سود» وارد میشود، نه در «بیشترین زیان» — چون در بدترین حالت هیچ پایی اعمال نمی‌شود. دوم اینکه در سربه‌سر فقط کارمزد اعمالِ پای خریداری‌شده می‌آید (3,300 ریال)، چون سربه‌سر بین دو اعمال است و پای فروخته‌شده آنجا هنوز بی‌ارزش است. همین 3.3 ریال، سربه‌سر را از 573 به 569.64 پایین می‌کشد.
سه سناریوی سررسید:
| قیمت پایه در سررسید | تغییر | سود / زیان |
|---|---|---|
| 540 ریال | −7.5٪ | +23,000 (بیشترین سود) |
| 573 ریال | −1.9٪ | صفر (سربه‌سر) |
| 584 ریال — بدون تغییر | 0٪ | −11,000 |
| 610 ریال | +4.5٪ | −27,000 (بیشترین زیان) |
ردیف سوم همان درسی است که باید با خود ببرید: هیچ اتفاقی نیفتادن هم برای شما هزینه دارد. اگر پایه دقیقاً همان‌جا بماند، حدود 40٪ پرداختی‌تان از بین می‌رود.
منطق محاسبه در آپشن‌باز
فرمول برای هر پایه، همهٔ جفت‌های پوت روی یک سررسید را می‌گردد و ترکیبهایی را نگه می‌دارد که این شروط را داشته باشند:
- اعمال پوتِ خریداری‌شده بالاتر از پوتِ فروخته‌شده باشد.
- هر دو پا سرخط معتبر داشته باشند — برای پای خرید سرخط فروش و برای پای فروش سرخط خرید. ترکیبی که یک طرفش خالی است اصلاً وارد محاسبه نمی‌شود.
- بیشترین سود پس از کسر پرداختی و کارمزد اعمالِ هر دو پا مثبت بماند. ترکیبی که حتی در بهترین حالت زیان می‌دهد، حذف میشود.
- جریان خالص ورود لازم نیست بدهی باشد. اگر اعتباری از آب دربیاید ترکیب حذف نمی‌شود — تا نسخهٔ 2.7 می‌شد — و ستون شکل دیگری نشان می‌دهد (پایین‌تر).
یک شاخهٔ کمیاب ولی واقعی: اسپرد اعتباری. گاهی سرخط عرضهٔ پوتِ بالاتر از سرخط تقاضای پوتِ پایین‌تر کمتر است. آن‌وقت خالص ورود به‌جای پرداخت، اعتبار میشود و موقعیت در هیچ قیمتی زیان نمی‌دهد. تا نسخهٔ 2.7 این ترکیبها کلاً حذف می‌شدند و کاربر هیچ ردیفی نمی‌دید؛ حالا نگه داشته میشوند و ستون سه چیز را عوض میکند:
- به‌جای 📉 … چیپ 🛡️ … می‌آید — «کف سود تضمینی هر سهم»، و درصدش در تولتیپ نسبت به سرمایهٔ وثیقه‌ای است.
- ⚖️ ∞ به‌جای عدد، چون ضرری در کار نیست که تقسیم بر آن شود؛ و 🎯 روی 100 می‌نشیند.
- نقطهٔ سربه‌سر وجود ندارد: در کروشهٔ نقاط قیمتی به‌جای عدد یک «—» می‌آید و نشان 2️⃣ از نوار حذف میشود.
فیلتر «فاصله تا سر به سری» هم روی این ترکیبها اصلاً اعمال نمی‌شود — چیزی نیست که فاصله‌اش را بسنجد.
قیمت‌ها از سرخط برداشته میشوند نه از آخرین معامله: پای خرید با قیمت سرخط فروش و پای فروش با قیمت سرخط خرید حساب میشود — یعنی همان قیمتی که واقعاً می‌توانید همین حالا معامله کنید. برای احتمال موفقیت هم از میانگین نوسان ضمنی دو پا استفاده میشود؛ نتیجه احتمال نشستن قیمت زیر نقطهٔ سربه‌سر در سررسید است.
فیلتر خروجی
تا اینجا خروجیِ خام را خواندید. از اینجا نوبت سلیقهٔ شماست، و آیکون سرستون دقیقاً برای همین کار است: پنلی با چهار بخش باز میکند. از فیلترها شروع می‌کنیم چون اولین سؤال هر معامله‌گری همین است — از این‌همه جفت پوت، کدام‌ها به درد من می‌خورند؟ بدون فیلتر، ستون هر ترکیب ممکنی را نشان می‌دهد و بیشترشان به درد نمی‌خورند.
کلید «اعمال فیلترها» سرِ همین بخش دروازهٔ بقیه است. پیش‌فرضش خاموش است و تا روشنش نکنید، عددهای بالا اعمال نمی‌شوند. این را زیاد فراموش می‌کنند. دو استثنا دارد: حداقل قیمت خرید و حداقل قیمت فروش بیرون از آن دروازه‌اند و همیشه کار می‌کنند — گاردِ کیفیت داده‌اند نه سلیقهٔ فیلتر، و قراردادهای چندریالی را پیش از هر محاسبه‌ای کنار می‌گذارند.
دو دامنه‌اش هم یکی نیستند: «فقط این ستون» ترکیبهای بد را از داخل سلول حذف میکند و ردیف نماد سر جایش می‌ماند؛ «کل دیده‌بان» نمادی را که هیچ ترکیب قابل‌قبولی ندارد از کل جدول بیرون می‌اندازد. برای غربال یک بازار بزرگ معمولاً همین دومی را می‌خواهید.
| گزینه | پیش‌فرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | خالی | ترکیبهایی با بازده کمتر از این حذف میشوند. عدد با همان مبنایی سنجیده میشود که در تنظیمات انتخاب کرده‌اید — ماهیانه یا YTM. خالی یعنی بدون محدودیت. |
| حداقل قیمت خرید | خالی | حداقل قیمت سرخط فروش پایهٔ اول — قیمتی که با آن می‌خرید، به ریال و به‌ازای هر سهم. ترکیبهایی را کنار می‌گذارد که خودِ قرارداد خریدشان چند ریال است و درصدهای عجیب می‌سازند. مستقل از کلید «اعمال فیلترها» کار میکند. |
| حداقل قیمت فروش | 10 | قرینهٔ بالایی برای پایهٔ دوم: حداقل قیمت سرخط خرید، به ریال و به‌ازای هر سهم. این هم مستقل از کلید «اعمال فیلترها» است. |
| حداقل ارزش سفارش هر پایه (M) | 10 | برحسب میلیون ریال، بر مبنای قیمت و حجم سرخط. هر دو پا باید جداگانه این حد را پاس کنند، بنابراین ترکیبی که یک پایش نقدشونده نیست حذف میشود. مهم‌ترین فیلتر عملی این استراتژی — اسپردی که نتوانید هر دو پایش را با هم ببندید روی کاغذ زیباست و در عمل بی‌فایده. |
| محدوده قیمتی | 1،2،3،4 | چندانتخابی روی همان چهار ناحیهٔ بالا. برای ورود تازه 3 و 4 و برای رصد موقعیت‌های به‌هدف‌رسیده 1 و 2 را نگه دارید. |
| فاصله تا سر به سری | خالی | نامش «حداقل» است ولی چون عدد منفی میشود، عملاً سقف می‌گذارد. شرط کد این است که فاصلهٔ سربه‌سر تا قیمت روز بزرگ‌تر یا مساوی عدد شما باشد؛ و آن فاصله وقتی سربه‌سر زیر قیمت روز است منفی است. پس −3 یعنی «سربه‌سر حداکثر 3٪ پایین‌تر باشد» — یعنی ترکیبهایی که با ریزش کمی به سود می‌رسند. اگر برعکسش را می‌خواهید (سربه‌سرِ دور و سود بزرگ‌تر)، این فیلتر ابزارش نیست؛ سراغ «فاصله تا اعمال اول» بروید. روی ترکیبهای اعتباری اصلاً اعمال نمی‌شود. خالی یعنی بدون محدودیت. |
| فاصله تا اعمال اول | خالی | حداقل درصد فاصله تا اعمال فروخته‌شده (پایین‌تر). علامت‌دار است: عدد منفی یعنی «دست‌کم این‌قدر پایین‌تر از قیمت فعلی باشد» و عدد مثبت یعنی «دست‌کم این‌قدر بالاتر». با آن عمق اسپرد را کنترل میکنید. |
| حداقل احتمال موفقیت | خالی | ترکیبهایی با 🎯 کمتر از این حذف میشوند. در این استراتژی احتمال‌ها ذاتاً پایین‌ترند؛ عدد خیلی بالا گذاشتن، خروجی را کاملاً خالی میکند. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی، بالای همین بخش. تا روشن نشود هیچ‌کدام از فیلترهای بالا اجرا نمی‌شوند. با روشن‌شدن دامنه‌اش را انتخاب میکنید: کل دیده‌بان ردیفی را که هیچ ترکیب قابل‌قبولی ندارد کامل از جدول برمی‌دارد (پیش‌فرض)، فقط این ستون ردیف را نگه می‌دارد و فقط محتوای سلولش را محدود میکند. |
تنظیمات نمایش
حالا که ترکیبهای بی‌فایده رفته‌اند، از هر ترکیبِ باقی‌مانده چه چیزی ببینید. هر کلید یک تکه از سلول را روشن یا خاموش میکند و ترتیبشان ثابت است — همان ترتیبی که در ماکت دیدید.
| گزینه | پیش‌فرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | سه‌گانهٔ 💰 بیشترین سود، 📍 موقعیت فعلی و 📉 بیشترین ضرر. هستهٔ خروجی است؛ معمولاً روشن می‌ماند. |
| نمایش گرافیکی موقعیت فعلی | روشن | نوار افقی که جای قیمت فعلی را میان سه نقطهٔ کلیدی نشان می‌دهد. سریع‌ترین راه برای فهمیدن اینکه موقعیت چقدر تا هدف فاصله دارد. |
| نقاط قیمتی مهم | روشن | سه عدد اعمال اول، سربه‌سر و اعمال دوم را با درصد فاصله و رنگ ناحیه نشان می‌دهد. اگر می‌خواهید اعداد دقیق را ببینید نه فقط نوار گرافیکی، روشنش کنید. |
| احتمال موفقیت | روشن | عدد 🎯 بر مبنای میانگین نوسان ضمنی دو پا. برای غربال اولیه بسیار کاربردی است. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | عدد ⚖️. در این استراتژی میتواند بالای 1 باشد و همین آن را از نسخه‌های اعتباری متمایز میکند. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار؛ با کلیک، همین موقعیت در نمودار سود و زیان استراتژی ساخته میشود تا پیش از سفارش کامل ببینیدش. |
تنظیمات محاسبه
و آخر، مبنای خودِ حساب. این پنج گزینه روی همهٔ عددهای ستون اثر می‌گذارند — اولی‌شان مخرج هر درصد را عوض میکند، پس اگر بازدهی عجیب دیدید اول همین‌جا را نگاه کنید.
| گزینه | پیش‌فرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | مخرج کسر بازده را تعیین میکند. روشن: فقط پرداختی خالص ورود. خاموش: وجه تضمین پای فروش به‌علاوهٔ پریمیوم پرداختی و کارمزدها. اگر می‌خواهید بدانید بازده نسبت به پولی که کارگزار واقعاً بلوکه میکند چقدر است، خاموشش کنید. نکته: در حالت روشن، «بیشترین ضرر» همیشه 100٪− نمایش داده میشود. |
| محاسبه سود YTM | خاموش | بازده را به‌جای ماهیانه به‌صورت سالانه (مرکب تا سررسید) نشان می‌دهد. برای مقایسهٔ سررسیدهای خیلی متفاوت مفید است. برای سررسیدهای زیر 30 روز بازده خام گزارش میشود تا عدد سالانهٔ اغراق‌آمیز نسازد. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید و فروش هر دو پا را به هزینهٔ ورود اضافه میکند. در اسپردهای کم‌عرض کارمزد سهم معناداری از پرداختی است — روشن نگهش دارید. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال هر دو پا را از بیشترین سود کم میکند. اگر قصد دارید موقعیت را پیش از سررسید ببندید و به اعمال نرسانید، خاموش کردنش تصویر واقع‌بینانه‌تری می‌دهد. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی هر ترکیب را در یک خط فشرده میکند. وقتی چند ترکیب برای یک پایه برمی‌گردد و ارتفاع ردیف‌ها آزاردهنده میشود، روشنش کنید. |
مرتب‌سازی
گزینهٔ مرتب‌سازی بر اساس تعیین میکند وقتی یک پایه چند ترکیب دارد، کدام اول بیاید — و مهمتر از آن، سرستون جدول روی همان معیار مرتب میشود.
| معیار | کِی به کار می‌آید |
|---|---|
| سود ماهیانه (پیش‌فرض) | پرسودترین ترکیب در بهترین حالت. شروع منطقی. |
| فاصله تا سربه‌سری | وقتی می‌خواهید ترکیبی را که کمترین افت را لازم دارد پیدا کنید. |
| فاصله تا اعمال اول | کنترل عمق سود — تا کجا باید بریزد تا به سود کامل برسید. |
| فاصله تا اعمال دوم | کنترل نقطهٔ شروع پوشش. |
| نسبت سود به ضرر | وقتی معیارتان کیفیت ریسک است نه بزرگی سود. |
| ضرر | ارزان‌ترین ورودها؛ نسبت پرداختی به سرمایهٔ درگیر. |
| موقعیت فعلی | ترکیبهایی که همین حالا وضعشان بهتر است. |
| احتمال موفقیت | محافظه‌کارانه‌ترین غربال. |
گزینهٔ جهت مرتب‌سازی هم هست و در این ستون بیش از آنچه به نظر می‌رسد اهمیت دارد، چون هر ردیف چند ترکیب برمی‌گرداند و این گزینه ترتیب داخل سلول را می‌سازد — یعنی انتخاب میکند چشم شما اول کدام ترکیب را ببیند.
⚠️ پیش‌فرضش صعودی است، و با کلید پیش‌فرض «سود ماهیانه» یعنی کم‌سودترین ترکیب اولِ سلول می‌نشیند. این عمدی است — کم‌سودترین ترکیب معمولاً محتاطانه‌ترین هم هست — ولی اگر انتظار دارید بهترین عدد بالا باشد، جهت را نزولی کنید. در ماکت بالا اثرش را می‌بینید: خط اول 💰 47.7% است و خط دوم 💰 106.9%.
برای مرتب کردن خودِ ردیف‌های جدول کافی است روی سرستون کلیک کنید.
سه چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات |
|---|---|
| غربال روزانهٔ کل بازار | اعمال فیلترها روی کل دیده‌بان · حداقل ارزش سفارش 20 · محدودهٔ قیمتی 3 و 4 · حداقل احتمال موفقیت 30 · مرتب‌سازی بر اساس نسبت سود به ضرر |
| دنبال بهترین نسبت ریسک | اعمال فیلترها روی فقط این ستون · فاصله تا سربه‌سری −2 · نمایش «نقاط قیمتی مهم» روشن · مرتب‌سازی بر اساس نسبت سود به ضرر، نزولی |
| رصد موقعیت‌های باز | محدودهٔ قیمتی فقط 1 و 2 · حداقل سود 0 · مرتب‌سازی بر اساس موقعیت فعلی — تا ببینید کدام اسپرد به سود کامل رسیده و وقت بستن است |
اعمال خودکار نیست. در سررسید، دارندهٔ قرارداد باید درخواست اعمال بدهد؛ اگر اقدام نکند هیچ اتفاقی نمی‌افتد و قرارداد بی‌استفاده تمام میشود. طرفِ فروخته انتخابی ندارد — اگر درخواستی برسد، تخصیص می‌خورد و تعهدش اجرا میشود.
پیامدش در ساختارهای چندپایه بزرگ‌تر است: اگر روی پای فروخته تخصیص بخورید و پای خریداری‌شدهٔ خودتان را اعمال نکنید، پوشش برداشته میشود و چیزی که قرار بود سقف‌دار باشد به یک موقعیت باز تبدیل میشود. ساده‌ترین راه دور زدن کل این مسیر، بستن موقعیت در بازار پیش از سررسید است.
مهلت اعمال روز سررسید را از کارگزارتان بپرسید. جزئیات: تاریخ سررسید در قرارداد اختیار معامله و فرایند تخصیص در قراردادهای آپشن.
چند اشتباه رایج
- کلید «اعمال فیلترها» را خاموش می‌کنند و یادشان می‌رود. با اولین شرطی که می‌گذارید کلید خودش روشن میشود، ولی اگر در همان پنجره دستی خاموشش کنید، دیگر خودبه‌خود روشن نمی‌شود و فیلترها خوابیده‌اند.
- اعمال اول و دوم را جابه‌جا می‌خوانند. اعمال اول همیشه پوتِ فروخته‌شده و پایین‌تر است. اگر فیلتر فاصله نتیجهٔ عجیب می‌دهد، احتمالاً همین است.
- نقدشوندگی پای دوم را نمی‌بینند. فیلتر ارزش سفارش هر دو پا را جدا میسنجد؛ اگر آن را صفر کنید، ترکیبهایی می‌بینید که هرگز نمی‌توانید ببندید.
- انتظار دارند ثابت ماندن قیمت سودده باشد. این اسپرد بدهی است؛ ثابت ماندن قیمت یعنی از دست دادن تدریجی پرداختی.
- کارمزد اعمال را روشن می‌گذارند ولی قصد اعمال ندارند. اگر برنامه‌تان بستن زودتر است، خاموش کردن آن تصویر دقیق‌تری می‌دهد.
- فقط خط اولِ سلول را می‌خوانند. جهت مرتب‌سازی پیش‌فرض صعودی است، یعنی خط اول کم‌سودترین ترکیب است — نه بهترین.
اگر به فرمول‌نویسی علاقه‌مندید
آموزش تمام شد. هرچه برای استفاده از ستون آمادهٔ پوت اسپرد نزولی لازم بود تا اینجا گفته شد — از اینجا به بعد اضافه است.
راستش چرا اصلاً کد را نشان می‌دهیم: این عددها قرار است پای تصمیم شما بنشینند، و شما حق دارید ببینید هرکدام از کجا آمده — بازده با چه فرضی ماهانه شده، کارمزد اعمالِ کدام پا وارد سربه‌سر شده و چرا «بیشترین ضرر» در حالت پیش‌فرض همیشه 100٪− است. برای همین سورس همهٔ فرمول‌های آماده باز است، و اگر جایی با روش ما موافق نبودید همان‌جا به روش خودتان عوضش کنید.
ستون پوت اسپرد نزولی یک فرمول جاوااسکریپت است و بعد از «اضافه به فرمول‌های من»، آن کد مال شماست. برای دیدنش روی سرستون بزنید و بالای پنل، دکمهٔ «اصلاح کد» را انتخاب کنید.
یک مثال کوچک و کاربردی: دیدن بیشترین سود به ریال، کنار درصد. ستون بازده را می‌دهد ولی خودِ مبلغی که در بهترین حالت گیرتان می‌آید را نه — و برای انتخاب اندازهٔ موقعیت، همان مبلغ ملاک است:
| درصد بازده ماهیانه — چیزی که الان می‌بینید | style(`💰 ${roundNumber(monthlyReturn, 1)}%`, 'green', …) |
| و خودِ بیشترین سود، به ریال، کنارش | + style(` 💵 ${commaSeparator(roundNumber(profit, 0))}`, 'green', …) |
profit بالاتر در همان کد ساخته میشود: اختلاف دو اعمال ضرب در اندازهٔ قرارداد، منهای پرداختی خالص و منهای کارمزد اعمالِ هر دو پا — یعنی از قبل برای کل موقعیت است و ضربی لازم ندارد. روی مثال یعنی «💵 19,362» کنار «💰 47.7%».
یک هشدار مهم: ویرایش‌های دلخواهِ کد در بروزرسانی بعدی استراتژی از بین می‌روند. هنگام بروزرسانی فقط مقادیر تنظیمات، نمایش و فیلترها روی نسخهٔ تازه سوار میشوند. اگر نسخهٔ شخصی‌تان را می‌خواهید نگه دارید، در پنجرهٔ بروزرسانی گزینهٔ «ساخت ستون جدید» را بزنید.
برای شروع: آموزش فرمول‌نویسی دیده‌بان همین منطق را از صفر می‌سازد · فرمول‌نویسی اسپرد دوپایه با optionSE همین ساختار دوپایه را خط‌به‌خط باز میکند · راهنمای فرمول‌نویسی مرجع کامل فیلدها و توابع است · آموزش فرمول‌نویسی جایی است که همان کد را روی دادهٔ واقعی بازار اجرا میکنید.