در بازار اختیار معامله (آپشن)، وقتی پرمیوم یک اختیار فروش (پوت) داخل سود از ارزش ذاتیاش بیشتر باشد و خودِ سهم را داشته باشید، می‌توانید از همان اختلاف سود بسازید: سهم را بفروشید، همان پوت را هم بفروشید و اگر پوت اعمال شد، سهم را به قیمت اعمال پس بگیرید. اختلاف قیمت‌ها، پس از کارمزد، سود شماست — به شرط اینکه پوت واقعاً اعمال شود.
ستون آمادهٔ آربیتراژ فروش پوت در باکس دیده‌بانِ میزکار همین فرصت‌ها را برای کل بازار پیدا می‌کند: سود یا زیان در صورت اعمال، سربه‌سر، فاصله تا قیمت اعمال و تعداد روزهای صف خرید که سهم برای رسیدن به اعمال لازم دارد — و یک آیکون که هر دو پا را روی نمودار سود و زیان می‌برد. این راهنما فعال‌سازی، خواندن خروجی و هر 13 پارامتر تنظیمات، فیلترها و مرتب‌سازی‌اش را می‌گوید.
لینک‌های مفید
- استراتژی آربیتراژ فروش پوت — خودِ استراتژی: ساختار، سود و زیان و اینکه کجا به کار می‌آید، بدون درگیر شدن با ابزار.
- آموزش میزکار و دیده‌بان — اگر تازه‌کارید، از صفر: میزکار، باکس دیده‌بان، ستون و فیلتر.
- آموزش استراتژی در میزکار — همین کاری که این مقاله توضیح می‌دهد، قدم‌به‌قدم و با تصویر.
- استراتژی‌های آمادهٔ دیده‌بان — فهرست کامل ستون‌های آماده، برای وقتی می‌خواهید استراتژی دیگری را امتحان کنید.
فعال‌سازی قدم‌به‌قدم
- میزکار را باز کنید و یک باکس دیده‌بان اضافه کنید (راهنمای میزکار).
- در نوار ابزار را بزنید و در جستجو بنویسید آربیتراژ یا فروش پوت.
- آربیتراژ فروش پوت را انتخاب کنید؛ توضیح، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را در پنل کناری ببینید.
- اضافه به فرمول‌های من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.
- ستون همان‌جا در جدول ظاهر می‌شود و برای هر پوتِ داخل سود عدد می‌دهد — اول خروجی را بخوانید. هر وقت خواستید تنظیمات یا فیلترها را عوض کنید، روی سرستون بزنید.
همین پنج قدم را با تصویر در آموزش استراتژی در میزکار هم می‌بینید.
📱 در موبایل: دکمهٔ «استراتژی» در نوار بالا نیست؛ از «امکانات بیشتر» ← «کتابخانه استراتژی‌ها» همان کتابخانه باز می‌شود و ستون پایین کارت هر قرارداد می‌نشیند (راهنمای دیده‌بان در موبایل).
خواندن ستون خروجی
ستون برای هر پوتِ داخل سود یک سلول می‌سازد و همهٔ جوابش را در همان سلول، به‌شکل چند تکهٔ کوتاه، کنار هم می‌گذارد. روی ردیفی که به این استراتژی نمی‌خورد — اختیار خرید، پوتِ بیرون از سود، یا پوتی که تقاضا ندارد — به‌جای عدد یک پیام کوتاه می‌آید، مثلاً «این استراتژی فقط برای اختیار فروش محاسبه می‌شود». حالا با اعداد مثال عددی (سهم 25,000 · اعمال 26,000 · پرمیوم 1,500 · 14 روز معاملاتی مانده)، سه ردیف از ستون این شکلی‌اند:
| نماد | آربیتراژ فروش پوت |
|---|---|
| طنمونه1001 | 💰 265.5 📈 1.02% 💎 1,000 🎯 24,735 [ 1.1% ~ 4% ] ⏳ 2 / 14 |
| طنمونه1002 | ⚠️ -33.4 📉 -0.13% 💎 500 🎯 25,033 [ -0.1% ~ 2% ] ⏳ 1 / 14 |
| طنمونه1003 | 💰 164.1 📈 0.61% 💎 2,000 🎯 24,836 [ 0.7% ~ 8% ] ⏳ نمی‌رسد |
هر ردیف یک قرارداد است، نه یک نماد پایه — پس سهمی که چند پوتِ داخل سود دارد، به همان تعداد ردیف دارد و ستون برای هرکدام جداگانه حساب می‌کند. سه ردیف بالا عمداً سه حالت متفاوت‌اند:
- ردیف اول — همان مثال: پرمیوم از ارزش ذاتی بالاتر است و پس از کارمزدها هنوز 265.5 ریال در هر سهم می‌ماند. ⏳ قرمز است، یعنی سهم با دو روز صف خرید به قیمت اعمال می‌رسد (فیلتر ویژهٔ صف خرید).
- ردیف دوم — پرمیوم فقط 200 ریال از ارزش ذاتی بالاتر است و کارمزدها (233.45 ریال) از آن بیشترند: ⚠️ و 📉 یعنی حتی اگر پوت اعمال شود زیان می‌کنید. با تنظیمات پیش‌فرض این ردیف هم در جدول می‌ماند، چون فیلترها تا روشن‌شدن کلید «اعمال فیلترها» اجرا نمی‌شوند (فیلتر خروجی).
- ردیف سوم — پوتِ عمیقاً داخل سود با 2 روز معاملاتی مانده: سهم حتی اگر هر روز تا سقف دامنه بالا برود (با دامنهٔ مجاز همین نمونه)، تا سررسید به 27,000 نمی‌رسد؛ چیپ ⏳ به‌جای عدد «نمی‌رسد» می‌گوید و سبز است.
همهٔ عددها با کارمزدهای پیش‌فرض (روشن) و مبنای سرخط تقاضا حساب شده‌اند و ریالی‌ها به‌ازای هر سهم‌اند؛ برای یک قرارداد باید در اندازهٔ قرارداد (در مثال، 1,000 سهم) ضرب شوند.
هر تکه چه می‌گوید:
| در ستون | یعنی |
|---|---|
| 💰 … / ⚠️ … | سود یا زیان ریالی در صورت اعمال، به‌ازای هر سهم: پولی که از فروش سهم و فروش پوت می‌گیرید، منهای خرید دوبارهٔ سهم به قیمت اعمال و منهای کارمزدها (فروش پوت، فروش سهم و اعمال). 💰 یعنی سود و ⚠️ یعنی زیان. |
| 📈 …% / 📉 …% | همان سود یا زیان، نسبت به قیمت اعمال. این عدد تا سررسید است و ماهانه نیست — با ستون‌های ماهانهٔ کتابخانه مستقیم مقایسه‌اش نکنید. |
| 💎 … | ارزش ذاتی پوت: قیمت اعمال منهای قیمتی که سهم را با آن می‌فروشید — راهنمای ارزش ذاتی. |
| 🎯 … | سربه‌سر: قیمت اعمال منهای پرمیوم، به‌علاوهٔ کارمزدها. اگر قیمتی که سهم را با آن می‌فروشید امروز از این عدد بالاتر باشد، این معامله در صورت اعمال سود می‌دهد — پس قیمتِ امروز با آن مقایسه می‌شود، نه قیمت سررسید (نقطهٔ سربه‌سر). |
| [ …% ~ | فاصلهٔ سهم از سربه‌سر. مثبت یعنی سهم بالاتر از 🎯 است (سود)، منفی یعنی پایین‌تر (زیان). |
| …% ] | فاصله تا قیمت اعمال: سهم چند درصد باید بالا برود تا به قیمت اعمال برسد و پوت از سود خارج شود. هرچه بزرگ‌تر، پوت عمیق‌تر در سود است. این دو فاصله یک جفت کروشه دارند، نه دو تا: اولی با [ شروع می‌شود و دومی با ] تمام. |
| ⏳ 2 / 14 | روز صف خرید: اگر سهم هر روز تا سقف دامنه بالا برود، چند روز طول می‌کشد تا به قیمت اعمال برسد — از چند روز معاملاتی مانده. قرمز یعنی کمتر از نصف روزها کافی است، آبی از نصف تا کمتر از همهٔ روزها، سبز وقتی همهٔ روزها لازم است یا اصلاً کافی نیست. اگر دامنه یا روزهای مانده معلوم نباشد، این چیپ نمی‌آید. |
| ⏳ نمی‌رسد | سهم حتی با صف خرید در همهٔ روزهای باقی‌مانده هم به قیمت اعمال نمی‌رسد — برای این استراتژی بهترین حالت. |
| هر دو پا — فروش سهم و فروش پوت — را آماده در نمودار سود و زیان می‌سازد. سقف سودی که نمودار برای همین موقعیت نشان می‌دهد همان 💰 ستون است، ضرب در اندازهٔ قرارداد (265,500 ریال برای یک قرارداد). |
دو درصدِ این ستون یک صورت دارند و دو مخرج. هم 📈 1.02 درصد و هم فاصلهٔ 1.1 درصد از همان 265.5 ریال می‌آیند؛ اولی بر قیمت اعمال (26,000) تقسیم شده و دومی بر سربه‌سر (24,735). چون سربه‌سر از قیمت اعمال کمی کوچک‌تر است، دومی کمی بزرگ‌تر درمی‌آید. هیچ‌کدام نرخ ماهانه یا سالانه نیست.
در یک نگاه
- ساختار: سهمی که دارید را به سرخط تقاضا می‌فروشید و هم‌زمان یک پوتِ داخل سود را از سرخط تقاضا می‌فروشید. اگر پوت اعمال شد، سهم را به قیمت اعمال پس می‌گیرید.
- سود در صورت اعمال: قیمت فروش سهم به‌علاوهٔ پرمیوم پوت، منهای قیمت اعمال و کارمزدها. همین عدد «قفل‌شده» است و به اینکه سهم تا سررسید کجا برود وابسته نیست — به شرط اینکه پوت اعمال شود.
- اگر پوت اعمال نشد: سهم بالای قیمت اعمال تمام شده و شما سهمی را فروخته‌اید که دیگر ندارید. پرمیوم برایتان مانده، ولی از صعود سهم جا مانده‌اید — این ریسک اصلی است و هیچ فیلتری آن را حذف نمی‌کند.
- چرا «آربیتراژ»: اسم از قفل‌شدن سود در سناریوی اعمال می‌آید. آربیتراژ خرید کال که آینهٔ همین ستون است، در هر مسیری دست‌کم همان سود قفل‌شده را دارد؛ اینجا قفل فقط در یک سناریو برقرار است.
- برای چه کسی: برای کسی که سهم را دارد و حاضر است آن را بفروشد و در قیمت اعمال دوباره بخرد. پای اول فروش سهم است؛ فروش استقراضی برای معامله‌گر عادی در دسترس نیست، پس بدون سهم این معامله ساخته نمی‌شود.
- سرمایه: فروش پوت وجه تضمین می‌خواهد و در روز اعمال پول خرید سهم باید در حساب باشد (وجه لازم برای اعمال).
شکل سود و زیان
این معامله از دو پا ساخته شده — فروش سهم و فروش پوت — و بهتر است نتیجه‌اش را با محکِ درست سنجید: «اگر دست نمی‌زدم و سهم را نگه می‌داشتم». منحنی زیر همین مقایسه است، برای یک پوت با اعمال 26,000 و سهمی که امروز 25,000 است:
دو بخش دارد. تا قیمت اعمال هر جا که سهم تمام شود نتیجه همان 265.5 است: پوت اعمال می‌شود، سهم به 26,000 برمی‌گردد و 500 ریال شکاف خام پس از 234.5 ریال کارمزد 265.5 می‌شود. بالای قیمت اعمال پوت بی‌ارزش تمام می‌شود، شما نقدِ فروش را نگه می‌دارید و سهم را ندارید — و هر ریال صعود سهم، یک ریال از نتیجه کم می‌کند. نقطهٔ برابری با نگه‌داشتن سهم فقط حدود 278.5 ریال بالاتر از قیمت اعمال است (26,278.5)؛ بالاتر از آن، نگه‌داشتن سهم بهتر بود.
این شکل آشناست: همان شکل فروش یک کال است. از برابری کال و پوت (Put-Call Parity) درمی‌آید که سهم فروخته‌شده به‌علاوهٔ پوت فروخته‌شده، از نظر شکل نتیجه، کال فروخته‌شده است — با سقف سودی که از همان روز اول معلوم است و زیانی که با صعود سهم بی‌سقف بزرگ می‌شود.
همین منحنی را با دکمهٔ روی نمودار سود و زیان می‌سازید؛ با کارمزدهای پیش‌فرض سقف سودش همان 💰 ستون است — 265,500 ریال برای یک قرارداد 1,000 سهمی.
مثال عددی کامل
همان سناریوی نمونهٔ خروجی در پنجرهٔ استراتژی، با نرخ‌های امروز کارمزد: نماد «خودرو»، پوتی با اعمال 26,000 و 14 روز معاملاتی مانده (حدود 20 روز تقویمی). همه‌چیز با مبنای پیش‌فرض یعنی سرخط تقاضا حساب شده، چون هر دو پا فروش‌اند و فقط سرخط تقاضا قیمتی است که واقعاً پر می‌شود:
| مورد | مقدار |
|---|---|
| قیمت فروش سهم — سرخط تقاضا | 25,000 ریال |
| قیمت اعمال پوت | 26,000 ریال |
| پرمیوم پوت — سرخط تقاضا | 1,500 ریال |
| ارزش ذاتی پوت | 26,000 − 25,000 = 1,000 |
| شکاف خام | 25,000 + 1,500 − 26,000 = 500 ریال در هر سهم |
پرمیوم 1,500 از ارزش ذاتی 1,000 بیشتر است؛ آن 500 ریال اضافه، همان شکاف است. تا اینجا شکاف خام است. حالا سه کارمزد — و بزرگ‌ترینشان فروش خودِ سهم است، چون روی ارزش کامل سهم بسته می‌شود نه روی پرمیوم:
| کارمزد | حساب | ریال در هر سهم | زیر کلید |
|---|---|---|---|
| فروش پوت از سرخط تقاضا | 1,500 × 0.001 | 1.5 | معامله |
| فروش سهم به سرخط تقاضا | 25,000 × 0.0088 | 220 | معامله |
| اعمال — با نرخ خریدار سهم | 26,000 × 0.0005 | 13 | اعمال |
| مجموع کارمزد | — | 234.5 | — |
دو ردیف اول زیر کلید «محاسبه کارمزد معامله» و ردیف آخر زیر «محاسبه کارمزد اعمال» است (تنظیمات محاسبه). چون پوت فروخته‌شده اگر اعمال شود شما سهم را تحویل می‌گیرید، کارمزد اعمالش با نرخ خریدار است، نه نرخ بالاترِ کسی که سهم تحویل می‌دهد؛ و چون سهمی که از اعمال می‌گیرید خرید در بازار نیست، برای خرید دوبارهٔ سهم کارمزد معاملهٔ جداگانه‌ای حساب نمی‌شود. این نرخ‌ها مال سهام‌اند؛ برای صندوق‌ها نرخ‌های کمتری به کار می‌رود و ستون نرخ هر نماد را خودش برمی‌دارد (کارمزد معاملات اختیار معامله).
و عددهایی که ستون از این‌ها می‌سازد:
| چیپ | حساب | نتیجه |
|---|---|---|
| 💰 سود ریالی | 500 − 234.5 | 💰 265.5 |
| 📈 درصد سود | 265.5 ÷ 26,000 | 📈 1.02% |
| 💎 ارزش ذاتی | 26,000 − 25,000 | 💎 1,000 |
| 🎯 سربه‌سر | 26,000 − 1,500 + 234.5 | 🎯 24,735 |
| فاصله از سربه‌سر | 265.5 ÷ 24,734.5 | [ 1.1% ~ |
| فاصله از اعمال | (26,000 − 25,000) ÷ 25,000 | 4% ] |
| ⏳ روز صف خرید | دو روز صف خرید پشت‌سرهم تا 26,000، از 14 روز معاملاتی (فیلتر ویژه) | ⏳ 2 / 14 |
بازده 1.02 درصد کل دورهٔ حدود 20 روز تقویمی است، نه ماهانه؛ اگر بخواهید با ستونی که ماهانه حساب می‌کند مقایسه‌اش کنید، 1.02 × 30 ÷ 20 حدود 1.53 درصد در ماه می‌شود. برای یک قرارداد 1,000 سهمی، سود در صورت اعمال 265,500 ریال است.
و سه سناریوی سررسید — با همان محک «نگه‌داشتن سهم»:
| سهم در سررسید | چه می‌شود | نتیجه در هر سهم | یک قرارداد |
|---|---|---|---|
| 24,000 | پوت اعمال می‌شود؛ سهم را به 26,000 پس می‌گیرید و سود قفل‌شده را دارید. | +265.5 | +265,500 |
| 27,000 | پوت بی‌ارزش تمام می‌شود؛ پرمیوم و پول فروش سهم می‌ماند، سهم نه — و سهم 1,000 ریال بالاتر از اعمال رفته. | -721.5 | -721,500 |
| 28,000 | همان، با دو هزار ریال صعود بالای اعمال. | -1,721.5 | -1,721,500 |
در دو سطر آخر پوت اعمال نمی‌شود و کارمزد اعمال (13 ریال) پرداخته نمی‌شود؛ برای همین نتیجه به همین اندازه بهتر از «سود قفل‌شده منهای صعود بالای اعمال» است. چیزی که ستون نشان می‌دهد فقط سطر اول است.
منطق محاسبه در آپشن‌باز
- فقط پوتِ داخل سود. ستون برای پوتی عدد می‌دهد که قیمت اعمالش بالاتر از قیمتِ فروش سهم باشد و سرخط تقاضایش دست‌کم 1 ریال. کال‌ها و پوت‌های خارج از سود سلول خالی دارند. این شرط‌ها پشت کلید «اعمال فیلترها» نیستند و همیشه اجرا می‌شوند.
- قیمت فروش سهم پیش‌فرض سرخط تقاضاست؛ با تنظیم «مبنای قیمت فروش سهم پایه» آخرین معامله یا قیمت پایانی هم می‌شود. همین قیمت تعیین می‌کند کدام پوت‌ها «در سود» حساب شوند. پرمیوم پوت همیشه از سرخط تقاضای خودش گرفته می‌شود — قیمتی که واقعاً می‌توانید بفروشید.
- ارزش ذاتی: قیمت اعمال منهای قیمت فروش سهم.
- سود در صورت اعمال: قیمت فروش سهم به‌علاوهٔ پرمیوم پوت، منهای قیمت اعمال و منهای کارمزدها (سه قلم، بخش مثال عددی). درصدش بر قیمت اعمال تقسیم می‌شود و غیرماهانه است.
- سربه‌سر: قیمت اعمال منهای پرمیوم، به‌علاوهٔ کارمزدها. فاصله از سربه‌سر: اختلاف قیمت فروش سهم با سربه‌سر، تقسیم بر سربه‌سر.
- فاصله از اعمال: اختلاف قیمت اعمال با قیمت فروش سهم، تقسیم بر قیمت فروش سهم.
- روز صف خرید: چند روز پشت‌سرهم باید سهم تا سقف دامنه بالا برود تا به قیمت اعمال برسد؛ هر روز روی روز قبل ترکیب می‌شود.
- آیکون نمودار: هر دو پا را (فروش سهم، فروش پوت) با همان دو کلید کارمزد روی نمودار سود و زیان می‌سازد.
فیلتر خروجی
تا اینجا هرچه دیدیم خروجی خام بود: ستون هر پوتِ داخل سودی را که قیمت داشت نشان می‌داد — حتی آن‌هایی که پس از کارمزد زیان‌اند — بدون اینکه چیزی را کنار گذاشته باشیم. از اینجا به بعد نوبت سلیقهٔ شماست.
آیکون کنار نام ستون دقیقاً برای همین است: پنلی باز می‌کند با سه بخش — فیلترها، مرتب‌سازی و محاسبات و تنظیمات. بخش «نمایش و چیدمان» که در بیشتر استراتژی‌ها هست، اینجا نیست (چرا). از فیلترها شروع می‌کنیم، چون اولین سؤال هر معامله‌گری همین است: از این‌همه پوت، کدام‌ها اصلاً به درد من می‌خورند؟
روی نام هر بخش که بزنید همان بخش باز می‌شود و بخش قبلی بسته — هر بار فقط یکی باز است. پنل هم با «فیلترها» باز می‌شود، و کلید «اعمال فیلترها» سرِ همین بخش است؛ اولین چیزی است که در «فیلترها» می‌بینید. تنها فیلدی که از ابتدا عدد دارد «حداقل سود در صورت اعمال» است و عددش صفر است — معنایش در تلهٔ صفر آمده.
اول این را بخوانید، وگرنه هیچ فیلتری کار نمی‌کند. عددهای جدول زیر تا وقتی کلید «اعمال فیلترها» بالای همین بخش روشن نشود، اصلاً اعمال نمی‌شوند — نه اینکه سخت‌گیر نباشند، اعمال نمی‌شوند. این کلید پیش‌فرض خاموش است؛ یعنی ستون همهٔ پوت‌های داخل سود را نشان می‌دهد، با سود و با زیان.
به‌محض روشن‌کردنش، یک انتخاب دوحالته زیرش ظاهر می‌شود:
- کل دیده‌بان — هر ردیفی که پوتِ داخل سودِ قابل‌قبول نباشد از جدول برداشته می‌شود و دیده‌بان به فهرست کوتاه پوت‌های سودده تبدیل می‌شود. همهٔ کال‌ها و پوت‌های خارج از سود هم در این حالت از جدول می‌روند. پیش‌فرضِ روشن‌شدن کلید همین است.
- فقط این ستون — ردیف نماد سر جایش می‌ماند و فقط سلول محدود می‌شود: پوتی که شرط‌ها را نداشته باشد در سلولش عددی نمی‌گیرد.
با اولین شرطی که در یکی از فیلترها بگذارید (عددی غیرخالی و غیرصفر)، این کلید خودش روی «کل دیده‌بان» روشن می‌شود و پنل می‌نویسد «اعمال فیلترها روشن شد تا این شرط اثر کند»؛ اگر در همان پنجره خاموشش کنید، دیگر خودبه‌خود روشن نمی‌شود. اگر شرطی تنظیم کرده باشید ولی کلید خاموش بماند، پنل با یک نوار کهربایی می‌گوید چند شرط اعمال نمی‌شود و دکمهٔ «روشن کن» کنارش می‌گذارد. همین کنترل را آموزش استراتژی در میزکار هم قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد.
| گزینه | پیش‌فرض | چه می‌کند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی، بالای همین بخش. تا روشن نشود هیچ‌کدام از ردیف‌های زیر اجرا نمی‌شوند. با روشن‌شدن، دامنه‌اش را انتخاب می‌کنید: کل دیده‌بان هر ردیفِ بدون پوتِ قابل‌قبول را کامل از جدول برمی‌دارد (حالت اسکنر، و پیش‌فرض)، فقط این ستون ردیف را نگه می‌دارد و تنها محتوای سلول را محدود می‌کند. شرط‌های ساختاری ستون (پوت بودن، داخل سود بودن، تقاضای دست‌کم 1 ریال) پشت این کلید نیستند. |
| حداقل سود در صورت اعمال | 0 | کف سود در صورت اعمال، به درصد قیمت اعمال و غیرماهانه. پیش‌فرض صفر یعنی با روشن‌شدن کلید، پوت‌های زیان‌ده کنار می‌روند و هر پوتی که پس از کارمزد صفر یا بیشتر سود دارد می‌ماند. عدد بزرگ‌تر بگذارید تا شکاف‌های باریک هم بروند؛ برای برداشتن کل شرط، فیلد را خالی کنید، نه صفر. |
| حداکثر زیان در صورت اعمال | خالی | سقف زیانی که حاضرید بپذیرید، به درصد قیمت اعمال. عددِ مثبت بنویسید؛ علامت منفی لازم نیست: 1 یعنی «تا یک درصد زیان در صورت اعمال هم قبول است». تنها وقتی کاربرد دارد که «حداقل سود» را خالی کرده باشید و بخواهید پوت‌های کم‌زیان هم بمانند؛ وگرنه «حداقل سود» صفر آن‌ها را پیش‌تر برداشته است. |
| حداقل فاصله از اعمال | خالی | سهم باید حداقل چند درصد بالا برود تا به قیمت اعمال برسد — یعنی چقدر پوت عمیق در سود است. هرچه بزرگ‌تر بگذارید، پوتِ عمیق‌تری در سود می‌ماند و برای از دست رفتن اعمال، سهم باید راه بیشتری برود. پوتِ داخل سود همیشه فاصلهٔ مثبت دارد، پس صفر این فیلتر چیزی را حذف نمی‌کند. |
| حداقل فاصله از سربه‌سر | خالی | علامت‌دار است: عدد مثبت یعنی سهم باید همین‌قدر بالاتر از 🎯 باشد. این همان سودِ ریالی است با مخرجی دیگر (سربه‌سر به‌جای قیمت اعمال)، پس صفرش دقیقاً یعنی «سود صفر یا بیشتر». عدد منفی را باید خودتان تایپ کنید (فلش‌های بالا و پایین فیلد از صفر پایین‌تر نمی‌روند): -0.5 یعنی تا نیم درصد زیر سربه‌سر هم قبول. |
| حداقل فاصله از اعمال به درصد روزهای صف خرید | خالی | می‌پرسد برای رسیدن سهم به قیمت اعمال، چند درصد از روزهای معاملاتی مانده، صف خرید پشت‌سرهم لازم است. 50 یعنی «حتی اگر سهم نصف روزهای مانده را صف خرید باشد باز به اعمال نمی‌رسد». کف است: هرچه بزرگ‌تر، پوت امن‌تر. پوتی که این عدد برایش قابل‌محاسبه نباشد (دامنه یا روزهای مانده معلوم نیست)، تا وقتی این فیلد پر است حذف می‌شود. جزئیات در فیلتر ویژه. |
| حرکت روزانهٔ فرضی (٪) | خالی | درصدی که هر روز سهم را بالا می‌برد، برای شمردن روز صف خرید. خالی یعنی دامنهٔ واقعی نماد؛ برای بورس کالا که دامنهٔ روزانه ندارد، باید خودتان بدهید (مثلاً 3). عددی که می‌گذارید دامنهٔ واقعی نماد را کنار می‌گذارد و همان درصد را هر روز فرض می‌کند — پس برای سنجیدن سناریوی ملایم‌تر از صف کامل هم به کار می‌آید. باید بیشتر از صفر و کمتر از 100 باشد. |
تلهٔ صفر: «خالی» و «صفر» یکی نیستند
در این ستون خالی یعنی بدون شرط و صفر یعنی یک مقدار واقعی. در بعضی ستون‌های دیگر کتابخانه صفر هم فیلتر را خاموش می‌کند؛ اینجا نه. معنای صفر در هر فیلد:
- حداقل سود در صورت اعمال = 0 — پوت‌های زیان‌ده حذف می‌شوند (پیش‌فرض).
- حداکثر زیان در صورت اعمال = 0 — هیچ زیانی قبول نیست؛ همان «سود صفر یا بیشتر».
- حداقل فاصله از اعمال = 0 — بی‌اثر، چون هر پوتِ داخل سود فاصلهٔ مثبت دارد.
- حداقل فاصله از سربه‌سر = 0 — سود صفر یا بیشتر.
- حداقل فاصله از اعمال به درصد روزهای صف خرید = 0 — هر پوتی می‌ماند که روز صفش قابل‌محاسبه است؛ فقط پوت‌های بی‌داده حذف می‌شوند.
- حرکت روزانهٔ فرضی = 0 — «خالی» نیست و دامنهٔ واقعی را برنمی‌گرداند: ⏳ از سلول برداشته می‌شود و اگر فیلتر روز صف هم پر باشد، ردیف حذف می‌شود. برای دامنهٔ واقعی فیلد را خالی بگذارید.
یک نکتهٔ مربوط به شمارندهٔ پنل: صفر «شرطِ تنظیم‌شده» حساب نمی‌شود. پس «حداقل سود = 0» نه در جملهٔ «N شرط تنظیم کرده‌اید» می‌آید و نه کلید را خودبه‌خود روشن می‌کند — ولی به‌محض روشن‌شدن کلید به هر صورت اعمال می‌شود.
فیلتر ویژه: روزهای صف خرید
«فاصله از اعمال» یک درصد ساده است، و چهار درصد فاصله برای قراردادی که 3 روز معاملاتی مانده با همان چهار درصد برای قراردادی که 30 روز مانده فرق دارد. چیپ ⏳ همین را زمان‌آگاه می‌کند: به‌جای درصد می‌شمارد چند روز صف خرید پشت‌سرهم لازم است تا سهم به قیمت اعمال برسد، و آن را با روزهای معاملاتی مانده می‌سنجد.
حساب ساده است: از پایانی سهم شروع می‌کنید، هر روز به‌اندازهٔ دامنهٔ مجاز بالا می‌روید و هر روز روی روز قبل ترکیب می‌شود تا به قیمت اعمال برسید. در نمونه دامنهٔ مجاز حدود 2.8 درصد است و از 24,900 دو روز کافی است: روز اول 25,603، روز دوم 26,325. عدد حاصل 2 از 14 است، یعنی 14.3 درصد روزهای مانده. فیلتر «حداقل فاصله از اعمال به درصد روزهای صف خرید» روی همین درصد کار می‌کند: با 50، این نمونه (14.3) حذف می‌شود؛ ردیف سومِ ماکت (نمی‌رسد، یعنی 100) می‌ماند.
این فیلتر امکان می‌سنجد، احتمال نه. ستون فرض می‌کند سهم هر روز تا سقف دامنه بالا می‌رود — بدترین حالتِ ممکن، نه حالتی که معمولاً رخ می‌دهد. پس می‌گوید «آیا سهم از نظر زمانی می‌تواند به قیمت اعمال برسد»، نه «چقدر محتمل است». و فقط روز سررسید را می‌سنجد، نه مسیر را: سهمی که وسط راه بالا برود و برگردد، یا بیفتد و پوت را عمیق‌تر کند، در این عدد دیده نمی‌شود. «نمی‌رسد» یعنی سهم تا سررسید نمی‌تواند به قیمت اعمال برسد و پوت داخل سود می‌ماند؛ اینکه خریدار واقعاً درخواست اعمال بدهد و اینکه سهم از پایین چه ریسکی بیاورد، در این عدد نیست.
تنظیمات نمایش
حالا که ردیف‌های بی‌فایده رفته‌اند، سؤال بعدی این است که از هر ردیفِ باقی‌مانده چه چیزی ببینید. در این ستون جوابش ثابت است: هیچ کلید نمایشی ندارد. هفت تکهٔ سلول به همان ترتیبی که در خواندن ستون خروجی دیدید می‌آیند و نمی‌توان یکی را خاموش یا جابه‌جا کرد؛ تنها چیزی که می‌آید و می‌رود چیپ ⏳ است، آن هم وقتی روز صف قابل‌محاسبه نباشد. آیکون هم همیشه هست و کلید روشن‌وخاموشی ندارد. برای همین پنل این ستون بخش «نمایش و چیدمان» ندارد.
تنظیمات محاسبه
و آخرین بخش، مبنای خودِ حساب است: کارمزد لحاظ شود یا نه و قیمت فروش سهم از کدام عدد بازار خوانده شود. این‌ها روی همهٔ عددهای ستون اثر می‌گذارند، پس اگر سودی عجیب دیدید اول اینجا را نگاه کنید.
| گزینه | پیش‌فرض | چه می‌کند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه کارمزد معامله (فروش اختیار + فروش سهم) | روشن | این کلید دو کارمزد را یک‌جا کنترل می‌کند: فروش پوت و فروش سهم. در این استراتژی کارمزد فروش سهم تقریباً همهٔ کارمزد است و کارمزدها نزدیک به نیمی از شکاف خام را می‌خورند (مثال عددی)، پس خاموش کردنش بسیاری از پوت‌های زیان‌ده را «سودده» نشان می‌دهد. خرید دوبارهٔ سهم در اعمال زیر این کلید نیست: آن سهم خرید بازار نیست و فقط کارمزد اعمال دارد. خاموشش نکنید مگر برای دیدن شکاف خام. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال پوتی که علیه شما اعمال می‌شود. چون در پوتِ فروخته‌شده سهم را تحویل می‌گیرید، این کارمزد با نرخ خریدار سهم حساب می‌شود (0.05 درصد قیمت اعمال)، نه با نرخ بالاترِ تحویل‌دهندهٔ سهم. چون فرض ستون «پوت اعمال می‌شود» است، خاموش کردنش سود را بالاتر از واقعیت نشان می‌دهد. |
| مبنای قیمت فروش سهم پایه | سر خط تقاضا | پای اول معامله فروش سهم است، و سرخط تقاضا تنها قیمتی است که سهم را با آن می‌توانید همین حالا بفروشید؛ پس سر خط تقاضا را مبنا بگذارید. «آخرین معامله» و «قیمت پایانی» عددی می‌دهند که لزوماً پر نمی‌شود — آخرین معامله ممکن است در تابلو پر نشود و قیمت پایانی برای سناریوسازی خوب است، نه برای تصمیم. این مبنا هم سود را عوض می‌کند و هم تعیین می‌کند کدام پوت‌ها «در سود» حساب شوند؛ پوت همیشه از سرخط تقاضای خودش می‌آید و این تنظیم به آن دست نمی‌زند. |
مرتب‌سازی
چهار معیار در دسترس است. مبنای مرتب‌سازی تعیین می‌کند ستون جدول بر پایهٔ کدام عدد مرتب شود:
| معیار | چه چیزی را بالا می‌آورد |
|---|---|
| درصد سود (پیش‌فرض) | پوت‌هایی را بالا می‌آورد که نسبت به قیمت اعمال بیشترین بازده را دارند — بهترین نقطهٔ شروع. |
| سود ریالی | بیشترین مبلغ مطلق در هر سهم؛ وقتی سرمایهٔ بزرگ دارید و درصد برایتان ثانوی است. |
| فاصله از سربه‌سر | سهمی که بیشترین فاصله را از 🎯 دارد؛ یعنی حاشیهٔ سود نسبت به سربه‌سر بیشتر است. |
| فاصله از اعمال | عمیق‌ترین پوت‌های داخل سود — جایی که سهم باید بیشترین راه را تا قیمت اعمال برود. |
زیر آن یک انتخاب جهت هست: نزولی یا صعودی. پیش‌فرض نزولی است و جهت صعودی کوچک‌ترین عدد را بالا می‌آورد. ولی چون در این ستون هر سلول فقط یک پیشنهاد دارد (خودِ همان قرارداد)، ترتیبِ داخل سلول معنایی ندارد و این انتخاب ردیفی را جابه‌جا نمی‌کند؛ جهت ردیف‌های جدول را همان کلیک روی سرستون جدول تعیین می‌کند — و جدول بر اساس همان معیاری که اینجا انتخاب کرده‌اید مرتب می‌شود.
سه چیدمان آماده برای سه هدف
1. «غربال روزانه — فقط پوت‌های سودده»
- اعمال فیلترها: کل دیده‌بان (همان پیش‌فرضِ روشن‌شدن کلید)
- حداقل سود در صورت اعمال:
0(پیش‌فرض) — تا زیان‌ده‌ها بروند - مرتب‌سازی: درصد سود
2. «با حاشیهٔ امن در برابر صعود سهم»
- حداقل فاصله از اعمال:
3— سهم دست‌کم سه درصد تا اعمال راه دارد - حداقل فاصله از اعمال به درصد روزهای صف خرید:
50 - اعمال فیلترها: کل دیده‌بان · مرتب‌سازی: فاصله از اعمال
3. «سرمایهٔ بزرگ — دنبال مبلغ، نه درصد»
- مرتب‌سازی: سود ریالی
- حداقل فاصله از سربه‌سر:
0.5— از شکاف‌های خیلی باریک دور بمانید - قبل از ورود عمق سرخط پوت و سهم را در باکس زنجیره ببینید
محدودیت‌ها و اشتباه‌های رایج
اعمال خودکار نیست، و انتخابش با شما نیست. در روز سررسید خریدارِ پوت باید درخواست اعمال (تسویهٔ فیزیکی) بدهد؛ اگر ندهد، پوت بی‌ارزش تمام می‌شود و سودِ «در صورت اعمال» هیچ‌وقت محقق نمی‌شود. اگر درخواستی برسد، اتاق پایاپای شما را میان فروشنده‌ها تخصیص می‌دهد و شما انتخابی ندارید (فرایند تخصیص).
در آن روز پول خرید سهم — قیمت اعمال ضرب در اندازهٔ قرارداد، به‌علاوهٔ کارمزد اعمال — باید در حساب کارگزاریتان باشد؛ وگرنه نکول می‌کنید و جریمه می‌شوید (تسویه فیزیکی · نکول). مهلت و روال روز سررسید را از کارگزارتان بپرسید.
- «در صورت اعمال» شرط است، نه تضمین. 💰 را سود قطعی نخوانید. اگر سهم بالای قیمت اعمال تمام شود، اعمالی در کار نیست و شما از صعود جا مانده‌اید؛ هیچ فیلتری این را حذف نمی‌کند. «فاصله از اعمال» و «روز صف خرید» فقط می‌سنجند سهم از نظر زمانی می‌تواند به اعمال برسد یا نه، نه اینکه می‌رسد.
- بدون سهم، این معامله ساخته نمی‌شود. پای اول فروش سهم است. اگر سهم را ندارید و فروش استقراضی هم در دسترستان نیست، ستون برایتان فقط نمایشی است.
- بهرهٔ پولِ فروش سهم در عدد نیست. ستون بهره‌ای را که این پول تا سررسید می‌تواند بگیرد نمی‌شمارد؛ در بازار ما این بهره می‌تواند از خودِ شکاف هم بزرگ‌تر باشد و مقایسهٔ «فروختن یا نگه‌داشتن» را عوض کند. همین بهره است که طبق برابری کال و پوت باعث می‌شود پوتِ عمیقاً داخل سود حتی منصفانه هم زیر ارزش ذاتیاش معامله شود — پس ⚠️ دیدن در این پوت‌ها عجیب نیست.
- درصدها غیرماهانه‌اند. 📈 و فاصله از سربه‌سر کل دورهٔ تا سررسید را می‌گویند؛ برای مقایسه با ستون‌های ماهانه باید بر روزهای مانده تقسیم و در 30 ضرب شوند.
- قیمت‌ها لحظه‌ای‌اند. هر دو پا از سرخط تقاضا حساب می‌شوند و عمق سرخط ممکن است فقط برای چند قرارداد کافی باشد؛ در نمادهای کم‌معامله سرخط پوت هم می‌تواند کهنه باشد. اول پایی را بگیرید که عمق کمتری دارد (معمولاً پوت)، بعد پای دیگر.
- حواستان به تاریخ مجمع باشد. بعد از مجمع قیمت‌های اعمال تعدیل می‌شوند و موقعیت شما دیگر همانی نیست که ساخته بودید.
- کارمزدها شکاف را می‌خورند. شکافی که از مجموع کارمزدها کوچک‌تر باشد، حتی در صورت اعمال هم زیان می‌دهد؛ ردیف دوم ماکت همین است. کلید کارمزدها را روشن نگه دارید.
اگر به فرمول‌نویسی علاقه‌مندید
آموزش تمام شد. هرچه برای استفاده از ستون آمادهٔ آربیتراژ فروش پوت لازم بود تا اینجا گفته شد — از اینجا به بعد اضافه است و فقط برای کسی است که می‌خواهد خودِ کد را دست بگیرد. برای استفاده از استراتژی هیچ نیازی به آن ندارید.
راستش چرا اصلاً کد را نشان می‌دهیم: این عددها قرار است پای تصمیم شما بنشینند، و شما حق دارید بدانید هرکدام از کجا آمده. برای همین سورس همهٔ فرمول‌های آماده باز است — می‌توانید ببینید کارمزد فروش سهم و کارمزد اعمال کجا وارد حساب شده، روز صف خرید چطور شمرده می‌شود و سربه‌سر از چه چیزی درآمده. و اگر جایی با روش ما موافق نبودید، همان‌جا به روش خودتان عوضش کنید — یا چیزی که کم دارید اضافه کنید.
ستون آربیتراژ فروش پوت یک فرمول جاوااسکریپت است و بعد از «اضافه به فرمول‌های من»، آن کد مال شماست. برای دیدنش روی سرستون بزنید و بالای پنل، دکمهٔ «اصلاح کد» را انتخاب کنید.
یک مثال کوچک و کاربردی: دیدن سود کل قرارداد، نه هر سهم. همهٔ عددهای ریالی این ستون «به ازای هر سهم»اند، ولی سفارشی که می‌گذارید یک قرارداد 1,000 سهمی است و برای تصمیم، همان مبلغ ملاک است:
| سود ریالی هر سهم — چیزی که الان می‌بینید | (profit >= 0 ? '💰 ' : '⚠️ ') + commaSeparator(roundNumber(profit, 1)) |
| و سود کل قرارداد، کنارش | + style(' 💵 ' + commaSeparator(roundNumber(profit * option.size, 0)), …) |
profit چند خط بالاتر در همان کد ساخته می‌شود: underlyingPrice + bidPrice − strike − feePerShare — همه به ازای هر سهم. روی مثال یعنی «💵 265,500» کنار «💰 265.5».
یک هشدار مهم: ویرایش‌های دلخواهِ کد در بروزرسانی بعدی استراتژی از بین می‌روند. هنگام بروزرسانی فقط مقادیر تنظیمات، نمایش و فیلترها روی نسخهٔ تازه سوار می‌شوند و تغییرات کد نگه داشته نمی‌شوند. اگر نسخهٔ شخصی‌تان را می‌خواهید نگه دارید، در پنجرهٔ بروزرسانی به‌جای «بروزرسانی همین ستون»، گزینهٔ «ساخت ستون جدید» را بزنید.
برای شروع: آموزش فرمول‌نویسی دیده‌بان همین منطق را از صفر می‌سازد · راهنمای فرمول‌نویسی مرجع کامل فیلدها و توابع است · آموزش فرمول‌نویسی جایی است که همان کد را روی دادهٔ واقعی بازار اجرا می‌کنید و خروجی را همان لحظه می‌بینید.