استراتژی آیرون باترفلای Iron Butterfly

روی چه چیزی شرط می‌بندید

بیشتر استراتژی‌های آپشن روی جهت شرط می‌بندند. شورت ایرون باترفلای روی چیز دیگری شرط می‌بندد: اینکه اتفاق مهمی نیفتد. اگر تحلیل شما می‌گوید نماد پایه تا سررسید حول یک قیمت مشخص می‌چرخد — نه اینکه بالا می‌رود یا پایین می‌آید — این ساختار همان دیدگاه را به یک موقعیت قابل اجرا تبدیل می‌کند.

مشکلی که حل می‌کند این است: کسی که همین دیدگاه را دارد معمولاً سراغ شورت استرادل می‌رود، یعنی فروش خالیِ دو اختیار. آن موقعیت پرمیوم خوبی می‌دهد ولی زیانش سقف ندارد و وجه تضمین سنگینی می‌بندد. شورت ایرون باترفلای همان دیدگاه را با زیان از پیش معلوم اجرا می‌کند — به قیمت پرمیوم کمتر.

دو نکته که از همین ابتدا باید روشن باشد. اول، «سود از آرامش بازار» به معنی «کم‌ریسک» نیست: احتمال برد بالاست ولی وقتی ببازید، زیان می‌تواند از سود بزرگ‌تر باشد. دوم، این ساختار چهار قرارداد دارد و هر چهارتا باید واقعاً قابل معامله باشند؛ روی نمادی که یک پایه‌اش سرخط ندارد، عددهای روی کاغذ اجرا نمی‌شوند.

ساختار موقعیت

چهار قرارداد، همه روی یک نماد پایه و یک سررسید، از پایین‌ترین قیمت اعمال به بالاترین:

هر دو پایهٔ فروش روی یک قیمت اعمال می‌نشینند — همین است که ساختار را از کاندور جدا می‌کند و بیشترین پرمیوم ممکن را می‌دهد، چون ATM گران‌ترین قرارداد زنجیره است. معمول است که دو بال هم‌اندازه باشند (K2 − K1 = K3 − K2)؛ اسکنر دیده‌بان هم پیش‌فرض همین را می‌سازد و می‌شود خاموشش کرد.

چرا «آهنین»؟ همان فروش، با سقف زیان

واژهٔ «ایرون» به یک چیز اشاره دارد: ساختار از هر دو نوع قرارداد ساخته شده — دو اختیار فروش و دو اختیار خرید — و همین است که هر دو دنباله را صاف می‌کند. اگر دو بال خریداری‌شده را بردارید، دقیقاً همان شورت استرادل می‌ماند با زیان بی‌سقف در هر دو طرف.

هزینهٔ این بیمه، پرمیوم دو بال است. در عوض سه چیز به دست می‌آورید: بیشترین زیان از پیش معلوم، وجه تضمین بسیار کمتر (چون هر پایهٔ فروش پوشش‌داده است)، و اینکه لازم نیست شب‌ها نگران یک خبر باشید. برای درک تفاوت وجه تضمین: وجه تضمین قراردادهای آپشن.

سه عددی که باید قبل از ورود بنویسید

پیش از هر ورودی، این سه عدد را روی کاغذ بیاورید. اگر نتوانید بنویسیدشان، هنوز آمادهٔ ورود نیستید:

یک قاعدهٔ ساده که همیشه برقرار است: بیشترین سود به‌علاوهٔ بیشترین زیان برابر عرض بالِ بزرگ‌تر است (پیش از کارمزد اعمال). یعنی هیچ راهی نیست که هم سود بزرگ بگیرید و هم زیان کوچک؛ فقط می‌توانید نسبت را جابه‌جا کنید. اگر ترکیبی هر دو را با هم به شما وعده داد، یکی از چهار سرخطش توهمی است.

مثال عددی

اعداد زیر همان چیزی است که اسکنر دیده‌بان روی یک نمونهٔ واقعی نشان می‌دهد: نماد پایه روی 20,000 ریال، 45 روز تا سررسید، اندازهٔ قرارداد 1,000 و نماد پایه یک صندوق (کارمزد اعمال 0.05 درصد در هر دو سمت).

• اعتبار خالص: 1,421,405 ریال — همان بیشترین سود ممکن.
• بیشترین زیان: 599,595 ریال، یعنی 600 ریال به ازای هر سهم.
• سربه‌سرها: 18,589 و 21,411 ریال — قیمت پایه باید تا سررسید در همین بازه بماند.
• نسبت سود به زیان: 2.37 · احتمال تقریبی موفقیت: 35 درصد.

به نسبت سود به زیان دقت کنید: بیشتر از دو است، ولی احتمال موفقیت کمتر از نیمی است. باترفلای دقیقاً برعکس کاندور معامله می‌شود — سود بزرگ‌تر، احتمال کمتر. کدام‌یک بهتر است به شما بستگی ندارد، به اینکه واقعاً قیمت کجا می‌نشیند بستگی دارد.

در سررسید چه اتفاقی می‌افتد

هر قرارداد که در سود باشد اعمال می‌شود و هر قرارداد که دقیقاً روی قیمت اعمال بنشیند اعمال نمی‌شود. چون اختیار خرید و اختیار فروش هرگز هم‌زمان در سود نیستند، در این ساختار حداکثر دو پایه اعمال می‌شود، نه چهارتا:

انتخاب قیمت اعمال

در باترفلای بدنه ثابت است — هر دو پایهٔ فروش روی نزدیک‌ترین اعمال به قیمت روز می‌نشینند. تنها تصمیم شما عرض بال است.

قاعدهٔ عملی: بال را آن‌قدر پهن بگیرید که سقف زیان برایتان قابل تحمل باشد، نه آن‌قدر که پرمیوم بال‌ها تمام اعتبار را بخورد. چون سود فقط روی یک نقطه به بیشترین مقدار می‌رسد، انتخاب اعمال میانی از انتخاب عرض بال مهم‌تر است — و آن یکی را قیمت روز تعیین می‌کند، نه سلیقهٔ شما. و در هر دو حالت، عمق سرخط هر چهار پایه بر همهٔ این محاسبات مقدم است: سنجش نقدشوندگی.

زمان و نوسان: دو نیرویی که برایتان کار می‌کنند

این موقعیت با اعتبار باز می‌شود، پس گذر زمان به سودتان است: هر روزی که می‌گذرد ارزش زمانی دو پایهٔ فروخته‌شده بیشتر از دو پایهٔ خریداری‌شده آب می‌رود، چون به پول نزدیک‌ترند. همین است که این خانواده را برای بازار بی‌جهت جذاب می‌کند.

نیروی دوم نوسان ضمنی است و علامتش همان‌طرفی است: کاهش نوسان ضمنی به سود شماست و جهشش به زیانتان. بهترین زمان ورود وقتی است که نوسان ضمنی بالا باشد و انتظار فروکش کردنش را داشته باشید — مثلاً بعد از یک رویداد. IV Rank همین را قابل سنجش می‌کند، و IV Crush توضیح می‌دهد فروکش کردن بعد از رویداد چقدر سریع اتفاق می‌افتد.

و ترکیب این دو یک تلهٔ رایج می‌سازد: ورود وقتی نوسان ضمنی پایین است یعنی هم اعتبار کم گرفتن، هم پذیرفتن ریسک جهش نوسان. دیدگاه درست دربارهٔ جهت، با زمان‌بندی غلط دربارهٔ نوسان، همچنان معاملهٔ بدی است.

آن روی سکه

اگر دیدگاهتان دقیقاً برعکس است — یعنی انتظار حرکت شدید دارید ولی نمی‌دانید در کدام جهت — همین ساختار را وارونه می‌بندید: دو پایهٔ میانی را می‌خرید و دو بال را می‌فروشید. نتیجه اینورس آیرون باترفلای است که سود و زیانش دقیقاً آینهٔ این یکی است: زیان محدود در میانه، سود محدود در دو انتها.

و اگر همین دیدگاه را دارید ولی نمی‌خواهید بابت بیمه پول بدهید، شورت استرادل پرمیوم بیشتری می‌دهد — با زیان بی‌سقف و وجه تضمین سنگین‌تر. انتخاب میان این دو، انتخاب میان «پرمیوم بیشتر» و «خواب راحت» است. برای دیدن کل نقشه: نقشهٔ استراتژی اختیار معامله.

شش نکته که مخصوص بازار ایران است

1. کارمزد اعمال فروشنده 0.55 درصد است، نه صفر. در نمونهٔ همین مقاله که نماد پایه یک صندوق است این عدد ناچیز می‌ماند؛ روی سهام همان محاسبه می‌تواند بخش قابل توجهی از اعتبار را ببلعد. کارمزد معاملات.
2. چهار پا یعنی چهار بار عبور از سرخط. اسپرد خرید و فروش در بازار اختیار ایران پهن است؛ اعتبار محاسبه‌شده روی سرخط، خوش‌بینانه‌ترین حالت ممکن است.
3. نردبان اعمال در دو سمت همیشه هم‌تراز نیست. ممکن است اعمالی در سمت کال باشد و در سمت پوت نه — آن‌وقت ساختار متقارن اصلاً ساخته نمی‌شود.
4. خروج زودهنگام گران است. بستن چهار پا یعنی چهار بار پرداخت اسپرد. اگر قصد افست پیش از سررسید دارید، از ابتدا حاشیهٔ بیشتری بگیرید.
5. تعدیل قیمت اعمال بعد از مجمع هندسهٔ موقعیت را جابه‌جا می‌کند؛ سررسیدی که مجمع نماد پایه در میانه‌اش می‌افتد را با احتیاط انتخاب کنید.
6. وجه تضمین دو سمت لزوماً خالص نمی‌شود. در سررسید فقط یک سمت می‌تواند زیان بدهد، ولی محاسبهٔ محافظه‌کارانه هر دو سمت را می‌بندد. قاعدهٔ کارگزار خودتان را بپرسید — تفاوتش در بازده حدود دو برابر است.

اشتباه‌های رایج

• خواندن احتمال موفقیت بدون نسبت سود به زیان. 35 درصد احتمال برد شاید کم به نظر برسد، ولی با نسبت 2.37 معنای دیگری دارد. این دو عدد فقط با هم معنا دارند.
• فرض اینکه اعتبار دریافتی همان سود است. اعتبار خالص سقف سود است، آن هم فقط اگر قیمت در ناحیهٔ درست بنشیند و کارمزد اعمال هم لحاظ شده باشد.
• نادیده گرفتن کارمزد اعمال. رایج‌ترین منبع اختلاف میان عددی که خودتان حساب کرده‌اید و عددی که در سررسید می‌بینید.
• باز کردن موقعیت روی نمادی که یک پایه‌اش سرخط ندارد. سه پایهٔ نقدشونده و یک پایهٔ خالی یعنی موقعیتی که نه می‌توانید کامل بازش کنید و نه ببندید.
• ورود در نوسان ضمنی پایین. پرمیوم کم گرفتن و ریسک جهش را پذیرفتن — دقیقاً برعکس چیزی که این ساختار برایش ساخته شده.
• نگه داشتن تا آخرین روز به هر قیمتی. نزدیک سررسید، پایهٔ فروخته‌شده‌ای که روی مرز اعمال است Pin Risk می‌سازد؛ سود باقی‌مانده معمولاً ارزش این ریسک را ندارد.

کجا به کار می‌آید و کجا نه

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم

پیدا کردن دستی ترکیب‌هایی که هم اعتبار کافی بدهند، هم ناحیهٔ سود قابل قبولی داشته باشند و هم هر چهار پایه‌شان قابل اجرا باشد، روی یک زنجیره ساعت‌ها طول می‌کشد. اسکنر آمادهٔ شورت ایرون باترفلای در دیده‌بان آپشن‌باز همین کار را روی کل بازار انجام می‌دهد:

1. میزکار را باز کنید و یک باکس دیده‌بان اضافه کنید (راهنمای میزکار).
2. در نوار بالا استراتژی را بزنید و شورت ایرون باترفلای را انتخاب کنید.
3. اضافه به فرمول‌های من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.

برای هر ترکیب، اعتبار خالص، بیشترین زیانِ هر دو بال، دو سربه‌سر، عرض ناحیهٔ سود، احتمال موفقیت و سرمایهٔ درگیر حساب می‌شود — با کارمزد اعمال در همان ناحیه‌ای که پرداخت می‌شود. با کلیک روی هم هر چهار پا در نمودار استراتژی باز می‌شوند.

شرح تک‌تک تنظیمات، فیلترها و معنای هر تکهٔ خروجی در راهنمای شورت ایرون باترفلای در دیده‌بان آمده است.

جای این ساختار در خانوادهٔ خودش

شورت ایرون باترفلای و شورت ایرون کاندور دو سر یک طیف‌اند و فقط در یک چیز فرق دارند: فاصلهٔ دو پایهٔ فروش.

اگر فقط می‌دانید قیمت «جایی در یک محدوده» می‌ماند و نه دقیقاً کجا، کاندور ناحیهٔ سود پهن‌تری می‌دهد — به قیمت اعتبار کمتر. مفهوم کاندور: آیرون کاندور.