شما انتظار حرکت بزرگی دارید و جهتش را نمیدانید. لانگ استرانگل جواب متعارف است — ولی روی تابلوی ایران، همان اعمالهای دوری که استرانگل را ارزان میکنند اغلب هیچ معاملهای ندارند. سفارشتان پر نمیشود، و اگر پر شود بیرون آمدن از آن سخت است.
لانگ گاتس همان شرط را با قراردادهای در سود میبندد: یک اختیار خرید با اعمال پایینتر از قیمت روز و یک اختیار فروش با اعمال بالاتر. ترتیب اعمالها دقیقاً برعکس استرانگل است.
گرانتر است — ولی یک ویژگی دارد که هیچکدام از خواهرهایش ندارند: فاصلهٔ دو اعمال همیشه به شما برمیگردد. در مثال این مقاله از 4,654,790 ریالی که میپردازید، 3,000,000 ریالش تضمینی است و بیشترین زیانتان فقط 1,674,290 ریال. یک گاتس هرگز بیارزش منقضی نمیشود. برای اسکن بازار: پیادهسازی لانگ گاتس در دیدهبان · فهرست استراتژیهای آماده.
گاتس چه چیزی را عوض میکند
شرط شما همان شرط استرادل و استرانگل است: حرکت بزرگ، در هر جهتی. چیزی که گاتس عوض میکند جهت شرط نیست، بلکه جنس قراردادهایی است که با آن شرط میبندید.
در استرانگل هر دو پا خارج از پولاند: ارزان، ولی اگر قیمت بین دو اعمال بماند هر دو بیارزش میشوند و کل پول از دست میرود. در گاتس هر دو پا در سود هستند: گرانتر، ولی هیچوقت هر دو با هم بیارزش نمیشوند.
یک جملهٔ کوتاه که کل تفاوت را میگوید: استرانگل میتواند صفر شود، گاتس نمیتواند.
ساختار موقعیت
| پا | عمل | قیمت اعمال | وضعیت |
|---|---|---|---|
| اختیار خرید | خرید | 18,000 | زیر قیمت روز — در سود |
| اختیار فروش | خرید | 21,000 | بالای قیمت روز — در سود |
سه قید:
- اعمال کال پایینتر از اعمال پوت. اگر برعکس باشد استرانگل است و اگر برابر باشند استرادل.
- قیمت روز بین دو اعمال. این همان چیزی است که «هر دو در سود» را تضمین میکند.
- یک سررسید برای هر دو پا، و هر دو خریداریشده — پس وجه تضمین نمیدهید.
تفاوت با استرانگل و استرادل
| معیار | استرادل | استرانگل | گاتس |
|---|---|---|---|
| جای اعمالها | یکی، روی قیمت روز | هر دو خارج از پول | هر دو در سود |
| ترتیب اعمال کال و پوت | برابر | کال بالا، پوت پایین | کال پایین، پوت بالا |
| هزینهٔ ورود | متوسط | کم | زیاد |
| بدترین حالت | کل پریمیوم | کل پریمیوم | پریمیوم منهای فاصلهٔ اعمالها |
| میتواند بیارزش شود؟ | بله | بله | نه |
فاصلهای که همیشه برمیگردد
این هستهٔ کل استراتژی است. در سررسید، اگر قیمت بین دو اعمال بنشیند، کال شما بهاندازهٔ فاصله تا اعمال خودش میارزد و پوت بهاندازهٔ فاصله تا اعمال خودش — و جمعشان همیشه برابر فاصلهٔ دو اعمال است، هر جای آن بازه که قیمت باشد.
و اگر قیمت از آن بازه بیرون بزند، جمعشان از فاصلهٔ اعمالها بیشتر میشود، نه کمتر. پس 3,000 ریال بهازای هر سهم کمینهٔ چیزی است که در سررسید دریافت میکنید.
سه عدد کلیدی
| عدد | فرمول | در مثال این مقاله |
|---|---|---|
| حداکثر زیان | پریمیوم پرداختی + کارمزدها − فاصلهٔ دو اعمال | 1,674,290 |
| سربهسر پایین | اعمال پوت − پریمیوم و کارمزدها | 16,326 |
| سربهسر بالا | اعمال کال + پریمیوم و کارمزدها | 22,674 |
یک تصحیح که ارزش گفتن دارد. در بسیاری از منابع فارسی نوشته میشود «حداکثر سود: نامحدود». این فقط رو به بالا درست است: قیمت پایه نمیتواند از صفر پایینتر برود، پس سود پای پوت سقف دارد. در عمل آن سقف آنقدر دور است که به آن نمیرسید، ولی «نامحدود در هر دو جهت» توصیف دقیقی نیست.
مثال عددی
پایه روی 20,000 ریال، سررسید 45 روز دیگر، اندازهٔ قرارداد 1,000:
| خرید اختیار خرید، اعمال 18,000 | 3,130 |
| خرید اختیار فروش، اعمال 21,000 | 1,520 |
| پرداختی هر سهم | 4,650 |
| کارمزد معامله هر سهم | 5 |
| کارمزد اعمال هر سهم — هر دو پا | 20 |
| پول درگیر | 4,654,790 |
| فاصلهٔ دو اعمال — بازگشت تضمینی | 3,000,000 |
| بیشترین زیان | 1,674,290 |
| سربهسر پایین / بالا | 16,326 / 22,674 |
| حرکت لازم برای سود | 18.37% · 13.37% |
مقایسهاش را نگه دارید: بیشترین زیان 1,674,290 ریال است، یعنی حدود 36% از پولی که درگیر کردهاید — نه صد در صدش.
شکل سود و زیان
کف تخت است، مثل استرانگل — ولی خیلی کمعمقتر. و ترتیب اعمالها روی نمودار برعکس است: اعمال کال سمت چپ مینشیند و اعمال پوت سمت راست.
انتخاب دو قیمت اعمال
در گاتس قاعدهٔ انتخاب اعمال آینهٔ استرانگل است. آنجا اعمال دورتر یعنی ارزانتر و پرریسکتر؛ اینجا اعمال دورتر یعنی گرانتر و کمریسکتر، چون فاصلهٔ اعمالها بیشتر میشود و بازگشت تضمینی بزرگتر.
پس انتخاب بین آنها انتخاب بین سرمایه و ریسک است، نه بین قیمت و احتمال.
نقش نوسان
موفقیت گاتس به همان چیزی بستگی دارد که موفقیت هر استراتژی نوسانی: قیمت باید از یکی از دو سربهسر عبور کند. هرچه نوسان بیشتر باشد، احتمال این عبور بیشتر است.
ولی یک رابطهٔ دوطرفه هم هست: در شرایط پرنوسان، پریمیوم قراردادهای در سود هم بالاتر است. یعنی همان نوسانی که شانس موفقیت را بالا میبرد، هزینهٔ ورود را هم بالا میبرد. قبل از ورود، رتبهٔ نوسان ضمنی را نگاه کنید: خریدن در اوج، همان اشتباهی است که در استرادل هم گران تمام میشود.
در بازارهای کمنوسان گاتس معمولاً گزینهٔ مناسبی نیست — احتمال اینکه قیمت بهاندازهٔ کافی حرکت کند پایین است و شما هزینهٔ سنگین یک شرط بعید را میپردازید.
چرا زمان اینجا کمتر گاز میگیرد
گذر زمان — تتا — در گاتس نقش متفاوتی از استرادل و استرانگل دارد، و این یکی از مزیتهای کمگفتهشدهٔ آن است.
قراردادهای عمیقاً در سود ارزش ذاتی بالا و ارزش زمانی کم دارند. چون تتا فقط ارزش زمانی را میخورد، سهمی که هر روز از دست میرود کوچکتر است. در استرانگل که هر دو پا خارج از پولاند، تقریباً همهٔ پریمیوم ارزش زمانی است و همهاش در معرض فرسایش.
ولی مقاومتر یعنی مقاومتر، نه مصون. با نزدیک شدن به سررسید حتی قراردادهای در سود هم ارزش زمانی باقیماندهشان را از دست میدهند. اگر حرکت مورد انتظار بهموقع نیاید، سودآوری کم میشود.
آن روی سکه: سه هزینه
سومی را جدی بگیرید. در استرادل و استرانگل معمولاً حداکثر یک پا اعمال میشود؛ در گاتس هر دو در سودند و هر دو اعمال میشوند. پس قبض کارمزد اعمال دو برابر است و روی حاشیهٔ باریک این استراتژی واقعاً به چشم میآید.
نکات بازار ایران
- نقدشوندگی، دلیل اصلی انتخاب گاتس است. قراردادهای نزدیک قیمت روز سرخط پرتر و اسپرد باریکتری دارند. در بازاری که اعمالهای دور بیمعاملهاند، این تفاوت بین یک معاملهٔ واقعی و یک عدد روی کاغذ است.
- اعمال زودتر از موعد. قراردادهای در سود بیشتر در معرض اعمال زودهنگاماند. در قراردادهای با تسویهٔ فیزیکی یعنی باید وجه یا سهم آماده داشته باشید.
- سرمایهٔ درگیر سنگین است. دو قرارداد در سود گراناند. اگر سرمایه محدودیت شماست، همین یک قلم میتواند گاتس را از دستور کار خارج کند.
- تعدیل قیمت اعمال. بعد از مجمع یا افزایش سرمایه، اعمال و اندازهٔ قرارداد تعدیل میشوند؛ ممکن است ترکیبی که «هر دو در سود» بود دیگر نباشد.
- بدون وجه تضمین. هر دو پا خریداریشدهاند، پس کال مارجین نمیخورید.
اشتباههای رایج
| اشتباه | چرا اتفاق میافتد | راه درست |
|---|---|---|
| جابهجا گرفتن ترتیب اعمالها | عادت به استرانگل | در گاتس اعمال کال پایین و اعمال پوت بالاست |
| «حداکثر زیان یعنی کل پریمیوم» | قیاس با استرادل | فاصلهٔ اعمالها برمیگردد؛ زیان فقط اختلاف است |
| نادیده گرفتن کارمزد اعمال | در استراتژیهای دیگر کوچک است | اینجا هر دو پا اعمال میشوند، پس دو برابر است |
| مقایسهٔ درصد بازده با استرانگل | عدد گاتس کوچکتر به نظر میرسد | مخرج بزرگتر است؛ ریسک ریالی را مقایسه کنید نه درصد را |
| «حداکثر سود نامحدود در هر دو جهت» | در منابع تکرار شده | رو به پایین سقف دارد، چون قیمت زیر صفر نمیرود |
| ورود در اوج نوسان ضمنی | خبر داغ است | پریمیوم قراردادهای در سود هم بالا میرود |
کجا به کار میآید
خلاصهٔ کاربردی: گاتس انتخاب کسی است که همان شرط استرانگل را میخواهد ولی نقدشوندگی تنگنایش است، یا میخواهد بدترین حالت خیلی کوچکتر از پریمیوم باشد. اگر اعمالهای دور در آن نماد معاملهٔ واقعی دارند و سرمایه برایتان محدودیت است، استرانگل سادهتر و ارزانتر است. اگر برعکس مطمئنید بازار آرام میماند، آنطرف میز شورت گاتس است.
در آپشنباز چطور پیدایش کنم
پیدا کردن جفتهای «هر دو در سود» با چشم روی تابلو کار سختی است، چون شرطش به قیمت لحظهای بستگی دارد و هر روز عوض میشود. ستون آمادهای در دیدهبان همین را برای کل بازار انجام میدهد.
- پیادهسازی لانگ گاتس در دیدهبان — فعالسازی و توضیح تکتک تنظیمات و فیلترها. اگر یک صفحه را میخواهید بخوانید، این را بخوانید.
- نسخهٔ شورت — همان ساختار، از سمت فروشنده.
- نمودار استراتژی — دو پا را بسازید و کف کمعمق را با اعداد خودتان ببینید.
- نقشهٔ استراتژیها · لانگ استرادل · لانگ استرانگل.
جمعبندی
- لانگ گاتس یعنی خرید یک اختیار خرید با اعمال پایینتر از قیمت روز و یک اختیار فروش با اعمال بالاتر — هر دو در سود.
- شرط شما همان شرط استرانگل است؛ فقط جنس قراردادها فرق میکند.
- فاصلهٔ دو اعمال همیشه برمیگردد، پس یک گاتس هرگز بیارزش منقضی نمیشود و بیشترین زیان فقط اختلاف پریمیوم و آن فاصله است.
- اعمال دورتر یعنی گرانتر و کمریسکتر — آینهٔ منطق استرانگل.
- قراردادهای در سود ارزش زمانی کمی دارند، پس فرسایش زمان کمتر گاز میگیرد.
- بهایش سه چیز است: سرمایهٔ سنگینتر، کارمزد اعمال دو برابر، و ریسک اعمال زودهنگام.
قدم بعدی
ستون آمادهٔ لانگ گاتس در دیدهبان را فعال کنید تا همین اعداد — پول درگیر، بازگشت تضمینی، بیشترین زیان و دو سربهسر — برای تکتک ترکیبهای بازار حساب شوند. بعد پاها را در نمودار استراتژی بسازید.