بازار در تاریخ گذشته امکانی است که بازار یک روز گذشته را در زنجیره قراردادها، دیدهبان و میزکار نشان میدهد: قیمت آخرین معامله و پایانی، سرخط خرید و فروش، حجم، موقعیت باز، IV و یونانیها، قیمت سهم پایه و روز تا سررسید، همه با اعداد آخر همان روز. قراردادهای اختیار معامله (آپشن)ی که بعدها منقضی شدهاند هم در همان روز دیده میشوند.
هر جا بخواهید بدانید «آن روز بازار چه شکلی بود» یا یک استراتژی را روی قیمتهای واقعی همان روز بسازید و روزبهروز تا سررسید جلو ببرید، این امکان کار شما را میکند. این راهنما میگوید تاریخ را از کجا و چطور انتخاب کنید، در هر سه صفحه چه چیزی نشان داده میشود و چه چیزی نه، و استراتژی را چطور در همان روز بسازید و به سررسید برسانید.
بازار در تاریخ گذشته چه میکند؟
همین ابزارهایی که هر روز برای بازار زنده به کار میبرید، یک حالت دیگر هم دارند: بهجای قیمتهای لحظهای، اعداد یک روز گذشته را نشان میدهند. جدولها، ستونها و فیلترها همانهایی هستند که میشناسید؛ فقط داده مال آن روز است. سه جا این حالت را دارند:
- زنجیره قراردادها: کال و پوت هر سررسید را همانطور که آن روز بودند نشان میدهد، از جمله سررسیدهایی که تا امروز منقضی شدهاند (راهنمای زنجیره).
- دیدهبان: کل بازار اختیار معامله را در آن روز در یک جدول میآورد، با فیلتر، مرتبسازی و ستونهای فرمولی (راهنمای دیدهبان).
- میزکار: باکسهای دیدهبان و زنجیرهٔ بورس و فرابورس با هم روی همان روز میروند (راهنمای میزکار).
در این حالت هیچ چیز زنده نیست: اتصال به جریان قیمتها قطع است، هشدار و «رکورد جدید» داخل صفحه ساکتاند، و بالای صفحه یک نوار کهربایی میگوید کدام روز را میبینید. برای برگشتن به بازار امروز یک دکمه کافی است. هر روز فقط یک تصویر دارد، اعداد آخر همان روز؛ ساعتهای وسط روز در این حالت نیستند.
در همهٔ ساعتها، بازار در تاریخ گذشته جزو اشتراک حرفهای است؛ اشتراک پایه کافی نیست و پس از پایان ساعت معاملات هم رایگان نمیشود.
شروع سریع: سه قدم تا اولین روز گذشته
- زنجیره قراردادها را باز کنید و یک نماد پایه انتخاب کنید، مثلاً اهرم.
- دکمهٔ کنار کادر جستوجوی نماد را بزنید. تقویم شمسی باز میشود.
- یک روز معاملاتی را انتخاب کنید. جدول با اعداد همان روز عوض میشود و نوار کهربایی بالای صفحه میآید.
دکمهٔ ورود در هر سه جا هست، ولی شکلش فرق دارد:
| صفحه | دکمه | کجاست |
|---|---|---|
| زنجیره قراردادها | بالای صفحه، کنار کادر جستوجوی نماد پایه | |
| دیدهبان | در نوار بالای جدول، کنار دکمهٔ «میزکار»؛ فقط آیکون، بدون متن | |
| میزکار | در نوار بالای میزکار، قبل از کنترل نرخ بهره و تنظیمات؛ همان آیکون |
روزی که انتخاب کردهاید در نشانی صفحه هم میماند، به شکل ?asOf=1405-05-14 با تاریخ شمسی. آن را برای همکار بفرستید یا در یادداشتتان بگذارید؛ نمونه: زنجیرهٔ اهرم در 14 مرداد 1405. اگر گیرندهٔ لینک اشتراک حرفهای نداشته باشد، بازار زنده را میبیند و یک یادداشت به او میگوید دیدن تاریخهای گذشته با اشتراک حرفهای باز است.
انتخاب روز: تقویم، تعطیلی و جلسهٔ قبل و بعد
در تقویم فقط روزهای معاملاتی گذشته قابل انتخاباند؛ روزهایی که بازارِ آن صفحه بسته بوده، مثل جمعه و تعطیلیها، انتخابشدنی نیستند. خود امروز هم در تقویم نیست، چون هنوز تمام نشده: امروز را «بازگشت به زنده» نشان میدهد.
اگر نشانی صفحه روزی را بخواهد که بازار تعطیل بوده، آخرین روز معاملاتی پیش از آن نمایش داده میشود و نوار همین را میگوید. نمونهٔ خود درخواستی که این امکان از آن آمد: پنجشنبه 15 مرداد 1405 بازار بسته بود، پس زنجیرهٔ چهارشنبه 14 مرداد باز میشود، با این توضیح که 15 مرداد بازار تعطیل بود.
نوار کهربایی همهٔ راههای جابهجایی را یکجا دارد:
- جلسهٔ قبل: یک روز معاملاتی به عقب؛ روزهای تعطیل رد میشوند.
- تاریخ: تقویم را باز میکند تا هر روز دیگری را انتخاب کنید.
- جلسهٔ بعد: یک روز معاملاتی به جلو، تا دیروز.
- بازگشت به زنده : نوار و همهٔ محدودیتهای حالت گذشته برمیافتد و بازار امروز، با جریان زنده، برمیگردد.
📱 در موبایل: فلشهای «جلسهٔ قبل» و «جلسهٔ بعد» فقط آیکوناند تا چهار دکمهٔ نوار در یک ردیف بمانند: فلش سمت راست به جلسهٔ قبل میرود و فلش سمت چپِ «تاریخ» به جلسهٔ بعد.
روی دیروز، «جلسهٔ بعد» خاموش میشود؛ امروز را «بازگشت به زنده» نشان میدهد. فهرست روزهای تعطیل و سررسیدها را تقویم معاملاتی دارد.
در یک روز گذشته چه چیزهایی میبینید
هر عدد همان جایی است که در بازار زنده میشناسید؛ فقط مال آن روز است:
| چه چیزی | در حالت تاریخ یعنی |
|---|---|
| آخرین و پایانی | دو قیمت همان روز: قیمت آخرین معامله و قیمت پایانی. |
| سرخط | پنج سطح خرید و فروش که آخر همان روز در صف مانده بود، همراه آمار حقیقی و حقوقی. این سرخطِ آخر روز است، نه چیزی که وسط روز قابل اجرا بود. |
| حجم و ارزش | حجم و ارزش معاملات همان روز. |
| موقعیت باز | موقعیت باز همان روز و تغییرش نسبت به روز معاملاتی قبل؛ ستونهایی که با تغییر موقعیت باز کار میکنند، از جمله «موقعیتگیری»، با همین دو عدد حساب میشوند (موقعیت باز چیست). |
| IV، دلتا و یونانیها | از قیمتهای همان روز حساب میشوند، با همان موتور بازار زنده، با نرخ بهره و مبنای قیمتی که خودتان در تنظیمات گذاشتهاید؛ عدد ذخیرهشدهای خوانده نمیشود. اگر مبنای قیمت را عوض کنید، IV آن روز هم عوض میشود (نوسان ضمنی). |
| قیمت سهم پایه | قیمت پایانی سهم یا صندوق پایه در همان روز. |
| روز تا سررسید | از همان روز شمرده میشود، نه از امروز؛ قراردادی که امروز منقضی شده، در آن روز روزهای ماندهاش را دارد. |
| قیمت اعمال و اندازه | طبق ثبت همان روز، نه لزوماً آنچه امروز در کاتالوگ است. |
| سررسیدهای منقضی | هر سررسیدی که آن روز زنده بود در فهرست سررسیدها میآید، حتی اگر تا امروز منقضی شده باشد. |
یک نمونهٔ واقعی: اختیار خرید اهرم با قیمت اعمال 56,000 و سررسید 28 مرداد 1405 (ضهرم5035) در چهارشنبه 14 مرداد 1405.
| مورد | مقدار در پایان 14 مرداد |
|---|---|
| قیمت پایانی اهرم | 45,010 |
| آخرین معاملهٔ قرارداد | 1,033 |
| قیمت پایانی قرارداد | 1,049 |
| بهترین تقاضا و بهترین عرضه | 1,015 و 1,040 |
| حجم معاملات | 540,279 |
| موقعیت باز | 695,638، یعنی 83,204 بیشتر از روز معاملاتی قبل (612,434) |
| IV | حدود 113 درصد |
| روز تا سررسید | 14 روز |
آخرین معامله 1,033 است و قیمت پایانی 1,049، ولی اگر همان لحظه میخواستید بخرید، بهترین عرضه 1,040 بود. فاصلهٔ سرخط خرید و فروش (1,015 و 1,040) همان چیزی است که «آخرین معامله» بهتنهایی نشان نمیدهد و بخش مهمی از هزینهٔ ورود به یک قرارداد کمنقد است.
زنجیره در تاریخ گذشته
روی صفحهٔ زنجیره، نماد پایه و سررسید را مثل همیشه انتخاب میکنید؛ فقط سررسیدهایی که آن روز زنده بودند در فهرست میآیند و ستون «روز» هر سررسید را از همان روز میشمارد. جدول کال و پوت، خطی که قیمت سهم پایه را بین قراردادهای ITM و OTM نشان میدهد، و کارت جزئیات قرارداد کار میکنند: روی یک ردیف بزنید تا کارتش باز شود. راهنمای زنجیره ستونها را یکییکی توضیح میدهد.
نمای «نقشهٔ حرارتی» هم با دادههای همان روز رسم میشود. نمای «روند موقعیت باز» که موقعیت باز را ساعتبهساعت نشان میدهد، در حالت تاریخ پیشنهاد نمیشود، چون هر روز فقط اعداد آخر روز را دارد؛ زنجیره به جدول برمیگردد و تنظیم شما دست نمیخورد.
دیدهبان در تاریخ گذشته
دیدهبان کل بازار را در یک جدول میآورد، پس دکمهٔ تاریخ آنجا فقط آیکون است () و کنار «میزکار» نشسته. با انتخاب یک روز، همان جدول با اعداد آن روز پر میشود. فیلتر، مرتبسازی، انتخاب ستونها و ستونهای فرمولی همانطور که همیشه کار میکنند؛ مثلاً فیلتر ارزش معاملات یا ستونی که خودتان با فرمولنویسی ساختهاید، روی همان روز حساب میشود. راهنمای دیدهبان همهٔ آنها را دارد.
چند چیز در این حالت فرق دارد:
- فرمولها بازار را بسته میبینند، مثل بعد از پایان ساعت معاملات؛ پس هر فرمولی که به باز یا بسته بودن بازار تکیه میکند، همان شاخهٔ بعد از بسته شدن را اجرا میکند.
- IVR و IVP «—» هستند. این دو رتبهٔ امروز نسبت به تاریخچهاند و کنار IV یک روز گذشته معنا ندارند.
- ستونهای هستون «-» هستند. پارامتر این مدل هر روز عوض میشود و پارامتر امروز روی قیمتهای گذشته درست نمینشیند (مدل هستون).
- هشدار و «رکورد جدید» داخل صفحه خاموشاند. عوض کردن روز، مجموعهٔ ردیفهای فیلترشده را یکجا عوض میکند و هیچکدامش خبر تازه نیست.
📱 در موبایل: دیدهبان کارتها را نشان میدهد و دکمهٔ تاریخ گذشته در نوار بالای کارتها، کنار عنوان «دیدهبان» است؛ باقی کارها همان است که در راهنمای دیدهبان در موبایل آمده.
میزکار در تاریخ گذشته
در میزکار تاریخ برای کل بوم یکی است: دکمه در نوار بالای میزکار است () و با انتخاب یک روز، همهٔ باکسهایی که بازار را نشان میدهند با هم میروند. نوار کهربایی بالای بوم نشسته و «بازگشت به زنده» همه را با هم برمیگرداند.
همهٔ باکسها تاریخ را دنبال نمیکنند. برای اینکه بازار امروز و بازار گذشته کنار هم روی یک بوم نیایند، هر باکسی که تاریخ ندارد، بهجای محتوایش این پیام را میگیرد: «این باکس فقط بازار زنده را نشان میدهد» و یک دکمهٔ «بازگشت به زنده».
| دنبال تاریخ میروند | فقط زندهاند |
|---|---|
| باکس دیدهبان و واچلیست بورس و فرابورس، باکس زنجیرهٔ بورس و فرابورس، و «کارهای من» که به بازار وصل نیست | نقشهٔ بازار، نبض بازار، اسکنر آپشن، نمودار تکنیکال، تقویم، ماشینحساب، سقف موقعیتهای باز، لبخند نوسان، دیدهبان نماد پایه، باکسهای استراتژی، پرتفوی، و همهٔ باکسهای بورس کالا |
وقتی به زنده برمیگردید، هر باکس به حالت قبلش برمیگردد؛ چیدمان و تنظیمات باکسها در همهٔ این مدت دست نخوردهاند. باکس دیدهبان مثل صفحهٔ دیدهبان کار میکند (راهنمای باکس دیدهبان).
📱 در موبایل: دکمهٔ تاریخ گذشته در سربرگ میز، کنار زنگ اعلان است و نوار کهربایی بالای میز مینشیند؛ باقی جابهجاییها در راهنمای میزکار در موبایل است.
ساخت استراتژی در همان روز و جلو بردن زمان
شاید کاراترین کار این حالت این باشد: قراردادی را با قیمتهای همان روز بخرید و ببینید بعدش چه شد. راهش همان راه همیشگی است، فقط روی روز گذشته:
- زنجیره (یا باکس زنجیرهٔ میزکار) را روی روز مورد نظر بگذارید و روی ردیف قرارداد بزنید تا کارت جزئیاتش باز شود.
- از منوی «نمودارها»ی کارت، «استراتژیساز و نمودار سود/زیان» را بزنید. برگهای باز میشود که یک پای خرید همین قرارداد را دارد، به بهترین عرضهٔ آخر همان روز، مثل هر خرید دیگر در استراتژیساز.
- بالای برگه، کنار «بستن»، نوار کهربایی کوچکی هست: تاریخ، فلشهای جلسهٔ قبل و بعد، و دکمهٔ «سررسید».
با هر قدم جلو، «امروز» استراتژی به روز معاملاتی بعد میرود و برگه از روی بازار همان روز دوباره حساب میشود. قیمت ورود پا ثابت میماند؛ آنچه عوض میشود اینهاست:
- تاریخ و روز مانده: برچسب «امروز» بالای تنظیم تاریخ نمودار و ستون «روز» جدول از همان روز شمرده میشوند.
- افست: ارزش بستن بلافاصلهٔ پا، به سرخط مقابل همان روز. در روز ورود، خرید به 1,040 و بستن به تقاضای 1,015 یعنی -25,000 ریال، حدود -2.4 درصد؛ در روز سررسید سرخط تقاضا خالی است و افست «—» میشود.
- سود/زیان زنده و احتمال سود: در این حالت «زنده» یعنی با قیمت سهم پایه در همان روز. «سود/زیان زنده» سود و زیان پا در سررسید است اگر پایه همانجا بماند، و «احتمال سود» با روزهای مانده و IV همان روز دوباره حساب میشود؛ روز سررسید «—» است.
دکمهٔ «سررسید» یکراست به روز سررسید پا میپرد؛ بعد از آن «جلسهٔ بعد» خاموش است. در نمونهٔ بالا، قیمت پایانی اهرم در هیچ روزی به قیمت اعمال 56,000 نرسید و در روز سررسید، 28 مرداد، 50,784 بود، یعنی 5,216 ریال پایینتر. اختیار خرید بیارزش منقضی شد و کل پرمیوم، 1,040 × 1,000 = 1,040,000 ریال، زیان بود (بدون کارمزد).
خواندن نمودار سود و زیان و ستونهایش در راهنمای نمودار استراتژی آمده، و منحنیهای «قبل از سررسید» در نمودار قبل از سررسید.
تا روی گذشتهاید، ذخیره، اشتراکگذاری و «ثبت در پرتفوی» (واقعی و «ثبت آزمایشی») کار نمیکنند و یک پیام میگوید بعد از «بازگشت به زنده» ممکناند. دلیلش این است که قراردادها و قیمتهای آن روز نباید در فهرست استراتژیها، لینک اشتراک یا پرتفوی امروز بنشینند.
کجا به کار میآید
- مرور یک معامله: روز ورود را باز کنید و ببینید آن روز سرخط، IV و موقعیت باز چه بود و با «جلسهٔ بعد» ببینید بعدش چه شد؛ مکمل کارِ ژورنال معاملاتی که خود معامله را ثبت میکند.
- آزمودن یک ایده پیش از بکتست: اول یک سررسید گذشته را روزبهروز با دست بروید تا ببینید ایده معنا دارد؛ اگر دارد، بکتست همان قاعده را روی همهٔ سررسیدهای گذشته خودکار میسنجد.
- دیدن تغییر: با «جلسهٔ قبل» و «جلسهٔ بعد» موقعیت باز و IV یک سررسید را روز به روز مقایسه کنید.
- بازبینی یک روز پرنوسان: دیدهبان آن روز را با فیلترهای خودتان ببینید، بیآنکه زیر فشار قیمتهای زنده باشید.
چه چیزهایی نشان داده نمیشود
- ساعتهای وسط روز. هر روز فقط اعداد آخر روز را دارد.
- سرخط قابلاجرای طول روز. سرخط، صف آخر روز است.
- قیمت قراردادی که آن روز معامله نشده. همان مقدار (مثلاً 1 ریال) را نشان میدهد که پس از پایان بازار در حالت زنده هم نشان میداد.
- IVR، IVP و هستون. در دیدهبان «—» و «-» میخوانید، چون اینها به امروز بستهاند.
- هشدار و اعلان. هشدار و «رکورد جدید» داخل صفحه روی دادههای گذشته خاموشاند؛ تلگرام و پوش سروری مستقل از صفحهاند و مثل همیشه کار میکنند.
- باکسهای غیر سهامی میزکار. فقط زندهاند.
- ذخیره و ثبت استراتژی. تا «بازگشت به زنده» رد میشود.
- عدد دقیقاً همان که وسط روز دیده بودید. IV و یونانیها از قیمت آخر روز حساب میشوند و ممکن است با عددی که همان روز وسط بازار میدیدید کمی فرق کنند.