ریشیو اسپرد یعنی خرید تعدادی اختیار خرید با اعمال پایینتر و فروش تعداد بیشتری با اعمال بالاتر، روی یک پایه و یک سررسید. سود روی اعمال فروش به قله میرسد و بالاتر از آن، قراردادهای بیپوشش شروع به پس گرفتن سود میکنند.
اسکنر آمادهٔ دیدهبان یک کار اضافه هم میکند که در تعریف کتابها نیست: نسبت را خودش از دلتای دو پایه حساب میکند، نه از یک عدد ثابت. برای هر ردیف، همهٔ اعمالهای بالاتر را میآزماید، نسبت دلتایی هرکدام را میسازد و بهترین ترکیب را با هر دو نقطهٔ سربهسر کنار هم میگذارد.
این راهنما نشان میدهد چطور فعالش کنید و تکتک تنظیمات، فیلترها و گزینههای مرتبسازیاش را ببندید. مفهوم استراتژی، انتخاب نسبت و مدیریت ریسک در مقالهٔ جداگانهای آمده: ریشیو اسپرد چیست · فهرست استراتژیهای آماده.
فعالسازی در دیدهبان / میزکار
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار بالا را بزنید.
- از لیست ریشیو اسپرد را انتخاب و اضافه به فرمولهای من را بزنید.
- روی کلیک کنید تا پنل تنظیمات باز شود.
- فیلترها را ببندید. اگر میخواهید بهجای دیدن ترکیبها فقط جدول را کوتاه کنید، «فیلتر جستجوی اصلی» را روشن کنید — دو حالت کار فیلتر تفاوت را توضیح میدهد.
روی میزکار هم در باکس دیدهبان همان مسیر را دارید. برای آشنایی با پنل تنظیمات ویژوال: مدیریت خروجی و فیلتر فرمول.
خواندن ستون خروجی
| بخش | نمونه | معنی |
|---|---|---|
| نماد و نسبت | 22000 1 : 2 | شمارهٔ نماد قرارداد فروختهشده، و نسبت خرید به فروش که از دلتا حساب شده. |
| حداقل سود/زیان | 📉 …% | بازده ماهانهٔ کفِ سمت چپ منحنی — نتیجهای که میگیرید اگر پایه زیر اعمال خرید بماند. سبز یعنی حتی آنجا هم در سودید. |
| حداکثر سود | 💰 …% | بازده ماهانه در قلهٔ سود، یعنی دقیقاً روی قیمت اعمال فروش. |
| موقعیت فعلی | 📍 …% | نتیجهٔ سررسید اگر قیمت پایه همینجا بماند. |
| نقاط سربهسر | 【 23798 20202 】 | اول سربهسر بالا، بعد پایین. اگر موقعیت در همهٔ حالتها سودده باشد فقط یک عدد میبینید. |
| نوار قیمتی | ▬▬▬ | جای قیمت امروز نسبت به دو اعمال و دو سربهسر — پایینتر تشریح شده. |
| نمودار استراتژی | موقعیت را با همان نسبت در نمودار سود و زیان باز میکند. |
عدد 📉 با اینکه «حداقل سود/زیان» نام دارد، بدترین حالت این استراتژی نیست. بدترین حالت سمت راست منحنی است و چون سقف ندارد هیچ عددی نشانش نمیدهد. تنها معیارِ آن سمت، فاصلهٔ سربهسر بالا تا قیمت روز است.
در یک نگاه
| ساختار | خرید تعدادی اختیار خرید با اعمال پایینتر + فروش تعداد بیشتری با اعمال بالاتر، یک سررسید |
| نسبت | از تقسیم دلتای دو پایه حساب میشود، نه انتخاب دستی |
| دیدگاه بازار | آرامش یا رشد بسیار ملایم تا حوالی اعمال فروش |
| بیشترین سود | سقفدار، روی یک نقطه: قیمت اعمال فروش |
| بیشترین زیان | سمت چپ سقفدار · سمت راست بیسقف |
| ورود | بدهکار یا بستانکار — بسته به نسبت و فاصلهٔ اعمالها |
| وجه تضمین | دارد؛ قراردادهای مازاد سرمایهٔ درگیر را تعیین میکنند |
مشکلی که این ساختار حل میکند در یک جمله: میخواهید یک کال اسپرد صعودی بگیرید ولی بابتش پول ندهید. تحلیل کامل ریسک و انتخاب نسبت در مقالهٔ مفهومی آمده است.
شکل سود و زیان و دو عددی که دو سرِ منحنیاند
سه ناحیه دارید و هر عدد ستون به یکی از آنها اشاره میکند:
| ناحیه | چه اتفاقی میافتد | کدام عدد نشانش میدهد |
|---|---|---|
| زیر اعمال خرید | همهچیز بیارزش منقضی میشود | 📉 حداقل سود/زیان |
| تا اعمال فروش | سود بالا میرود تا به قله برسد | 💰 حداکثر سود |
| بالای اعمال فروش | سود پس داده میشود، بعد زیانِ بیسقف | هیچ عددی — فقط سربهسر بالا |
مثال عددی کامل
پایه روی 20,000 ریال، اندازهٔ هر قرارداد 1,000 سهم، سررسید 60 روز. دلتای اختیار خرید 20,000 برابر 0.52 و دلتای 22,000 برابر 0.26 است، پس نسبت 1:2 درمیآید:
| پا | تعداد | قیمت اعمال | از کدام سرخط | جریان نقدی |
|---|---|---|---|---|
| خرید کال | 1 | 20,000 | سرخط فروش، 1,200 | −1,200,000 |
| فروش کال | 2 | 22,000 | سرخط خرید، 500 | +1,000,000 |
| خالص پرداختی، پیش از کارمزد | −200,000 ریال | |||
| مقدار | عدد | در ستون کجاست |
|---|---|---|
| کارمزد معامله | 2,266 ریال | در همهٔ اعداد لحاظ شده |
| حداکثر سود | 1,797,734 ریال | 💰 برابر 17.6٪ ماهانه |
| حداقل سود/زیان | −202,266 ریال | 📉 برابر −2٪ ماهانه |
| سربهسر پایین | 20,202 | عدد دوم داخل 【】 |
| سربهسر بالا | 23,798 | عدد اول داخل 【】 |
| سرمایهٔ درگیر | 5,100,000 ریال | مخرج همهٔ درصدها |
| قیمت پایه در سررسید | تغییر | نتیجه |
|---|---|---|
| 18,000 | −10٪ | −202,266 — کف سمت چپ |
| 20,202 | +1٪ | صفر — سربهسر پایین |
| 22,000 | +10٪ | +1,797,734 — قله |
| 23,798 | +19٪ | صفر — سربهسر بالا |
| 28,000 | +40٪ | −4,202,266 و همچنان در حال بدتر شدن |
منطق محاسبه در آپشنباز
روی هر ردیف، فرمول قرارداد آن ردیف را بهعنوان پای خریداریشده میگیرد و بین قراردادهای همسررسید دنبال پای فروش میگردد. چند نکته که رفتار خروجی را توضیح میدهد:
- نسبت از دلتا میآید. برای هر جفت، دلتای بلکشولز هر دو قرارداد حساب و بر هم تقسیم میشود، و نتیجه گرد میشود. اگر نسبت بعد از گرد شدن برابر یا کمتر از تعداد خرید شود، آن ترکیب کنار گذاشته میشود — چون دیگر ریشیو نیست.
- قیمتها از سرخط برداشته میشوند، از همان سمتی که واقعاً معامله میکنید: پای خرید با سرخط فروش و پای فروش با سرخط خرید. هر پایی که سرخط لازم را نداشته باشد کنار گذاشته میشود.
- فقط ترکیبهای سودده نمایش داده میشوند. اگر حداکثر سود ماهانه مثبت نشود، ترکیب وارد فهرست نمیشود.
- فقط پای فروشِ اختیار خرید. این استراتژی روی call ساخته میشود و ترکیبهای put وارد اسکن نمیشوند.
- کارمزد اعمال بر اساس قیمت امروز حساب میشود، نه قیمت سررسیدی که در حال بررسی است. یعنی فرض میشود پایه همانجا که هست بماند. این یک سادهسازی است و در ترکیبهایی که قیمت روز نزدیک یکی از دو اعمال است، عدد واقعی میتواند کمی فرق کند.
- سربهسرها از همان اعداد سود و زیان ساخته میشوند که در ستون میبینید، پس هیچوقت با آنها ناسازگار نیستند.
ضریب دقت — چه چیزی را عوض میکند
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| ضریب دقت | بهینه | نسبت دلتا معمولاً عدد صحیح نیست. با ضریب 1 مجبورید گرد کنید؛ با ضریب 10 میشود 10:23 نوشت و دقت بیشتری داشت. در حالت «بهینه» هر چهار ضریب (1، 10، 100 و 1000) آزموده میشوند و بهترین نتیجه میماند؛ در حالت «همه» همهٔ ترکیبها نمایش داده میشوند. دقت بیشتر رایگان نیست — تعداد قرارداد و سرمایهٔ درگیر با همان ضریب بزرگ میشوند. |
پیش از اعتماد به ردیفی با ضریب 100 یا 1000، حجم سرخط هر دو پا را ببینید. ترکیب 100:230 یعنی 330 قرارداد در دو سرخط، و روی بیشتر نمادهای بورس تهران این عدد فقط روی کاغذ وجود دارد — سنجش نقدشوندگی.
نوار گرافیکی نقاط قیمتی
سرمایهٔ درگیر
همهٔ درصدهای این ستون بر سرمایهٔ درگیر تقسیم میشوند و آن عدد از دو تکه ساخته میشود: خالص پرداختی، بهعلاوهٔ وجه تضمین قراردادهای مازاد. تکهٔ دوم معمولاً چند برابر اولی است، پس عملاً بازده را وجه تضمین تعیین میکند نه پرمیوم. وجه تضمین را تابلو تعیین میکند و روزانه بازمحاسبه میشود — محاسبهٔ وجه لازم.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید و فروش همهٔ قراردادها را از موقعیت کم میکند. با نسبتهای بالا و ضریب دقت بزرگ، تعداد قرارداد زیاد میشود و این عدد دیگر ناچیز نیست. خاموش کردنش فقط برای دیدن عدد تئوریک است. کارمزد معاملات. |
| کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال هر دو پا را اضافه میکند، بر اساس اینکه قیمت امروز نسبت به هر اعمال کجاست. اگر همیشه پیش از سررسید افست میکنید میتوانید خاموشش کنید؛ ولی اگر قصد نگهداشتن تا سررسید دارید روشن بماند، چون روی نسبتهای بالا مبلغ قابل توجهی میشود. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی را بهجای چند سطر در یک خط فشرده میکند. برای جدولهای شلوغ یا نمایش روی صفحهٔ کوچک به کار میآید. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات موقعیت | روشن | دو چیپ 📉 حداقل سود/زیان و 💰 حداکثر سود. هستهٔ خروجی است و خاموش کردنش عملاً ستون را بیمعنی میکند. |
| نمایش سود و زیان فعلی | روشن | همان 📍 — نتیجهٔ سررسید اگر پایه همینجا بماند. برای دیدن اینکه ترکیب همین حالا در کدام ناحیه است سریعترین راه است. |
| نمایش نقاط سر به سری | روشن | دو عدد داخل 【】، اول بالا و بعد پایین. اگر موقعیت در همهٔ حالتها سودده باشد فقط عدد بالایی میآید. مهمترین بخش خروجی برای سنجش ریسک — نقطهٔ سربهسر. |
| نمایش گرافیکی نقاط قیمتی | روشن | نوار افقی با چهار نشانه و مثلث قیمت امروز. سریعترین راه فهمیدن اینکه پایه در کدام ناحیه ایستاده؛ اگر سلول برایتان شلوغ است اولین چیزی است که میشود خاموش کرد. |
| نمودار استراتژی | روشن | دکمهٔ را کنار هر ترکیب میگذارد تا موقعیت را با همان نسبت در نمودار سود و زیان باز کنید. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل زیان ماهانه | خالی | کف چیپ 📉 برحسب درصد ماهانه. عدد صفر یعنی «فقط ترکیبهایی که حتی در سمت چپ هم زیان نمیدهند» — یعنی همان موقعیتهای بستانکار. برای پیدا کردن ترکیبهایی که در رکود هم سود میدهند مؤثرترین فیلتر است. |
| حداقل پرمیوم دریافتی | خالی | کمترین قیمت قابل قبول برای قرارداد فروختهشده. کارش کنار گذاشتن قراردادهای بیارزش است که پرمیومشان چند ریال است و در عمل ارزش معامله ندارند. |
| حداکثر نسبت دلتا | خالی | سقف نسبت فروش به خرید — پایینتر با جزئیات. عدد واردشده همیشه «به ازای یک قرارداد خرید» است و خودش با ضریب دقت هماهنگ میشود. |
دو فیلتری که باید دقیق بخوانید
فاصله تا سر به سری — یک کف است، نه یک نوار
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| فاصله تا سر به سری | خالی | حداقل درصدی که سربهسر بالا باید بالاتر از قیمت امروز باشد. برخلاف بیشتر فیلترهای فاصله در کتابخانه، این یکی روی قدر مطلق کار نمیکند — یک کف ساده است و هرچه عددش بزرگتر، سختگیرتر. چون تمام ریسک بیسقف این استراتژی آنطرف سربهسر بالا زندگی میکند، اگر قرار است فقط یک فیلتر بگذارید همین باشد. |
حداکثر نسبت دلتا — با ضریب دقت هماهنگ میشود
ظرافت این فیلتر در جای دیگری است: عددی که وارد میکنید پیش از اعمال، در خودِ ضریب دقت ضرب میشود. یعنی با مقدار 3، در ضریب 1 نسبتهای تا 1:3 و در ضریب 10 نسبتهای تا 10:30 قبول میشوند — در هر دو حالت همان «سه قرارداد فروش به ازای هر خرید». پس لازم نیست هر بار که ضریب را عوض میکنید این عدد را هم دستکاری کنید.
عملاً این فیلتر همان چیزی است که جلوی نسبتهای تهاجمی را میگیرد. هر واحد اضافه در این عدد یعنی یک قرارداد بیپوشش بیشتر، و شیب سقوط بعد از قله به همان نسبت تندتر — گامای منفی موقعیت هم همانجا خودش را نشان میدهد.
دو حالت کار فیلتر
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | فیلترها را روی ترکیبهای داخل ستون اعمال میکند: ردیف نماد سر جایش میماند و فقط ترکیبهای ناجور از سلول حذف میشوند. برای وقتی که میخواهید همهٔ نمادها را ببینید ولی ستون شلوغ نباشد. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | ستون را نمایش نمیدهد و بهجایش ردیفهای جدول را غربال میکند: فقط نمادهایی میمانند که دستکم یک ترکیب قبولشده دارند. برای ساختن یک واچلیست کوتاه. |
با پیشفرض هر دو خاموشاند، یعنی هیچیک از فیلترهای بالا اثری ندارند تا وقتی یکی از این دو کلید را بزنید. اگر عددی در کادرها گذاشتهاید و هیچ تغییری در خروجی نمیبینید، اول همینجا را نگاه کنید.
مرتبسازی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مرتبسازی بر اساس | فاصله تا سر به سری | چهار گزینه دارد: موقعیت فعلی، حداقل سود و زیان ماهانه، حداکثر سود ماهانه، و فاصله تا سر به سری. سه تای اول دربارهٔ بازدهاند و چهارمی دربارهٔ ریسک. |
| جهت مرتبسازی | صعودی | این را احتمالاً باید عوض کنید. با کلید پیشفرض «فاصله تا سر به سری»، جهت صعودی یعنی ردیفهایی که سربهسر بالایشان به قیمت امروز نزدیکترین است اول میآیند — یعنی پرریسکترینها. برای دیدن امنترینها نزولی را انتخاب کنید. |
سه چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات |
|---|---|
| امنترین ترکیبها حاشیهٔ امن اول |
«فاصله تا سر به سری» = 20 · «حداکثر نسبت دلتا» = 2 · «فیلتر در نمایش خروجی» روشن · مرتبسازی: فاصله تا سر به سری، نزولی |
| ترکیبهای بستانکار در رکود هم سود میدهند |
«حداقل زیان ماهانه» = 0 · «فاصله تا سر به سری» = 15 · «ضریب دقت» = بهینه · «فیلتر جستجوی اصلی» روشن · مرتبسازی: حداقل سود و زیان ماهانه، نزولی |
| مرور کامل یک نماد برای انتخاب دستی |
«ضریب دقت» = همه · «حداقل پرمیوم دریافتی» = 50 · فیلترهای دیگر خالی · مرتبسازی: حداکثر سود ماهانه، نزولی |
محدودیتها و اشتباهات رایج
- عدد 📉 را «بدترین حالت» نخوانید. رایجترین اشتباه این ستون. آن عدد کفِ سمت چپ است؛ بدترین حالت سمت راست است و سقف ندارد.
- عدد 💰 روی یک نقطه است، نه یک بازه. احتمال اینکه پایه دقیقاً روی اعمال فروش بسته شود کم است، پس سودی که واقعاً میگیرید تقریباً همیشه کمتر از قله است. برای دیدن تصویر واقعی از جدول قیمت×تاریخ استفاده کنید.
- جهت مرتبسازی پیشفرض برعکس چیزی است که میخواهید. صعودی روی «فاصله تا سر به سری» یعنی پرریسکترینها بالای فهرست.
- نسبتهای با ضریب بالا اغلب اجرا نمیشوند. 100:230 یعنی 330 قرارداد؛ حجم سرخط هر دو پا را جدا ببینید.
- اعداد بر اساس سرخط لحظهایاند و با چند قرارداد در هر پا، احتمال اینکه تا لحظهٔ اجرا سرخط عوض شود بالاست.
- نگه داشتن تا سررسید معمولاً اشتباه است. در ناحیهٔ سود هر دو پا اعمال میشوند و چون تعداد فروش بیشتر است، برای مازادش باید سهم از بازار بخرید — و اگر نماد پایه آن روز بسته یا صف خرید باشد همانجا گیر میکنید. افست کردن کل بحث را حذف میکند؛ ریسک پین را هم ببینید، چون قلهٔ سود دقیقاً روی یک قیمت اعمال است. تسویهٔ فیزیکی.
- نسبت دلتایی یعنی موقعیت جهتدار نیست. اگر با انگیزهٔ «صعودیام» وارد شوید، ابزار را با انتظار اشتباه برداشتهاید — تصویر کامل در یونانیها و نوسان ضمنی.